Xóm Trọ

Ở thành phố thì người ta phân chia đơn vị hành chính thành Quận, thành Phường hoặc nhỏ hơn nữa là Khu Phố, chứ chẳng ai gọi là Xóm như ở nông thôn cả. Cái tên “Xóm Trọ” là do cánh sinh viên chúng tôi tự nghĩ ra để gọi khu vực mà mình đang ở, vì rằng ở đây tập trung nhiều dãy nhà và phòng trọ cho khách thuê. Nó không đủ lớn để gọi là khu phố, nhưng cũng đông đúc và tấp nập để có thể gọi là xóm được. Xóm trọ dường như tập trung đủ mọi thành phần xã hội, từ những người lao động nghèo cho đến giới công chức, và ngay cả cánh sinh viên sớm hôm chỉ lo sách đèn như chúng tôi.

Dãy nhà trọ mà tôi đang ở có tất cả năm phòng. Tôi và cậu Thái trường đại học Đông Đô rủ nhau thuê căn phòng ở đầu hồi. Phía trước dãy nhà có một khoảng sân rộng, tiếp giáp với con ngõ của khu phố. Đối với chúng tôi, cái sân này là một không gian tự do quý báu, nơi diễn ra những trận cầu nảy lửa vào mỗi buổi chiều. Nó không đủ để chơi bóng đá mini, nhưng lại lý tưởng cho một sân đá cầu. Vì thế mà ngay từ những ngày đầu mới đến, sân đã trở thành nơi đá cầu tự phát. Ban đầu chỉ vài ba người, sau rồi cả dãy cùng tham gia. Cứ có thời gian rỗi là mọi người lại mang cầu ra chơi để giải trí và rèn luyện thể lực. Ở góc sân có một cây Nhót to, cứ đến mùa thì trĩu những quả đỏ mọng như thắp lửa. Đám vận động viên đá cầu, đến giờ giải lao mà hái những quả chín để giải khát thì phải nói là tuyệt cú mèo. Người có sáng kiến thiết kế khoảng sân thành nơi đá cầu chuyên nghiệp là tôi và anh Nghiệp. Chúng tôi kẻ vạch vuông vức đúng như một sân đá cầu thực thụ, rồi còn mắc cả lưới hẳn hoi. Giải đấu cũng được tổ chức theo luật lệ đàng hoàng. Cứ năm giờ chiều thì giải khai mạc, dù là đang đi học hay bận công việc gì, mọi người đều cố gắng để trở về nhà trước giờ ấy.

 

 Ở đây có nhiều người vừa đi học vừa làm thêm một công việc gì đó, tôi và anh Nghiệp cũng vậy. Anh hơn tôi ba tuổi và quê ở Hải Phòng. Vì hợp tính tình lại cùng hâm mộ bóng đá nên chúng tôi chơi thân với nhau lắm. Tính anh trầm lặng và hiền như con gái, ấy nhưng mỗi khi nói về bóng đá thì lại trở nên sôi nổi khác thường. Anh sống một mình ở căn phòng cuối dãy, phòng này chủ nhà ngăn ra một nửa để làm nhà kho, cho nên chỉ đủ chỗ cho một người ở. Anh Nghiệp nhận làm gia công cho một cơ sở sản xuất ốc vít gì đó, thường là mang về nhà để tranh thủ làm thêm. Những lúc rỗi, lại thấy anh mang mấy thứ đinh ốc đó ra ngồi trước thềm mà mài dũa, âm thanh lẹt xẹt chẳng khác nào tiếng hàn điện. Thời gian này tôi đang nhận làm gia sư, vì vậy mà cũng ít khi có mặt ở nhà.

 

Vào mỗi buổi sáng thì con ngõ trước nhà trọ lại trở nên nhộn nhịp bởi những gánh quà sáng. Người ta tụ tập ồn ào ở đây một lúc, kẻ bán người mua, rồi sau đó lại nhanh chóng thu dọn. Ban ngày con ngõ vốn đông đúc, nhưng cứ tối đến thì lại vắng hoe. Những lúc ấy ngồi trước hiên nhà với khoảng sân rộng trước mặt, chúng tôi không khỏi có cảm giác nhớ nhà. Bóng cây nhót đổ dài loang lổ dưới ánh đèn điện, dường như càng làm cho khu trọ thêm phần vắng vẻ, cô liêu.

 

o0o

 

Trung tâm xóm trọ là quán nước chè của chị Tâm. Do địa thế và vị trí thuận tiện mà quán của chị đã trở thành nơi tụ họp của hầu hết mọi thành viên trong xóm. Quán nằm ngay đường lớn và có chỗ ngồi rộng rãi cho khách. Vì thế mà lúc nào cũng có người ghé vào để uống nước chè hoặc hút điếu thuốc, nhân tiện nói dăm ba câu chuyện. Mấy bác xích xô thì ghé vào tợp vài chén rượu cho giãn gân cốt, hút điếu thuốc lào rồi nhả khói mù mịt cho quên hết mệt nhọc. Ngay cạnh quán là bãi tập kết xích lô. Có khoảng hơn chục cây Xà Cừ cổ thụ nổi u sần sùi, những chiếc xích lô được tấp dưới gốc cây, trên xe là chủ nhân đang tranh thủ nằm nghỉ trong khi chờ khách, chiếc mũ cối che hờ những khuôn mặt khắc khổ và ngái ngủ. Thường thì cuối buổi chiều là khi quán tập trung đông khách nhất, lúc này thì cuộc tán gẫu trở nên rôm rả với đủ những câu chuyện được mang về từ mọi ngõ ngách của thành phố. Cánh sinh viên nói chuyện học đường, đôi khi khơi mào những câu chuyện thời sự, chính trị. Các bác thợ nề, xích lô thì kể những câu chuyện mắt thấy tai nghe trong ngày, liên quan trực tiếp với cuộc sống lao động khổ cực của họ. Mấy anh công chức thì bàn tán chuyện lương lậu, cơ quan. Một cách ngẫu nhiên, lúc này quán nước chè của chị Tâm đã trở thành “Trung tâm Kinh tế, Chính trị và Văn hóa” của cả xóm trọ.

Phía đối diện, bên kia đường có một ngôi nhà ba tầng, to lớn và được xây hàng rào kiên cố. Theo lời bác Hồng xích lô thì đó là cơ ngơi của một ông giám đốc bên ngành xây dựng. Mỗi khi có khách bấm chuông thì lại thấy một người giúp việc đi ra mở cổng, kèm theo đó là tiếng chó béc giê ông ổng sủa vọng ra. Sau đó cánh cổng sắt lại lạnh lùng khép lại, như muốn né tránh những ánh mắt tò mò của đám khách qua đường. Hai thế giới ấy đối lập nhưng lại hiện diện trong cùng một khung cảnh, một bên là quán nước chè bình dân của xóm trọ, bên kia là dinh cơ đồ sộ của vị quan chức giàu sụ kia.

o0o

Với bộ dạng thất thểu, Thái ngồi phịch xuống ghế và gọi như thường lệ:

- Chị cho em chén nước và điếu Vi Na.

Chị Tâm điềm tĩnh rót nước cho cậu ta, rồi hỏi:

- Sao hôm nay trông cậu buồn thế? Người yêu bỏ hả?

- Yêu đương gì đâu chị, đến kỳ đóng học phí mà nhà chưa kịp gửi tiền ra đây. Không có tiền thì họ không cho thi. Chắc lại phải về quê lấy tiền quá!

Nhà Thái ở tận miền Trung, về nhà thì xa và tốn kém, lại ảnh hưởng đến việc học. Tuy bi đát thật, nhưng đó cũng là tình cảnh chung của cánh sinh viên chúng tôi. Bác Hồng xích lô nghe thấy thế liền bảo:

- Các cậu là sinh viên, bây giờ khổ cực nhưng sau này làm quan lại sướng. Chứ có đâu như cánh lao động chúng tôi, làm việc quần quật suốt ngày mà vẫn khổ.

Thái đỏ mặt, bức xúc:

- Sướng gì đâu bác. Công chức và người lao động thì vẫn cứ nghèo hoài thôi.

Chú Thắm số đề nhả khói thuốc lào mù mịt, nói chen vào:

- Cháu nó nói đúng đấy! Mỗ đây là minh chứng, hiện đang thất nghiệp đây.

Chú thắm là cán bộ nhà nước, bây giờ đang nghỉ việc ở nhà. Chán nản, chú đâm ra nghiện lô đề, xổ số, rồi coi đó như là một nghề mới. Khổ cho chú, cái nghề may rủi này có ai giàu được bao giờ đâu, cha ông ta vẫn có câu “Cờ bạc là bác thằng bần” kia mà. Căn phòng cỡ vài chục mét vuông mà vợ chồng chú thuê chỉ để được vài thứ đồ lặt vặt là đã đủ chật rồi, nay lại bày bừa bộn những giấy tờ ghi đầy con số và lý giải giấc mơ. Bị con ma số đề nó bắt mất linh hồn, chú vận dụng hết mọi kiến thức về âm dương bát quái, đến tất cả những cái ngẫu nhiên của sự vật hiện tượng để nghiên cứu những con số ma quái. Lần nào đến chơi, chúng tôi cũng đều bắt gặp chú đang nằm bẹp xuống nền nhà mà ghi ghi chép chép, mặt mũi bơ phờ, giống hệt như nhà bác học vĩ đại Archimedes đang bận rộn nghiên cứu phát minh vậy. Cũng vì để hết tâm trí vào số đề mà mọi hành động của chú đều bị nó điều khiển cả. Ngồi ở quán, chỉ cần nhìn thấy cái dáng gầy gò của chú chuyển động từ đằng xa là chúng tôi đã có thể biết hôm nay chú được đề hay mất. Hôm nào trúng thì dáng đi hùng dũng và nhanh nhẹn hẳn, chắc hẳn Quan Vân Trường thời Tam Quốc cũng chỉ oai phong được đến thế là cùng. Ngược lại, nếu nhìn thấy dáng đi thất thểu đến tội nghiệp của chú là biết ngay trượt đề rồi. Tạo hóa thật trớ trêu, từ khi ở xóm trọ này thì hầu như ngày nào chúng tôi cũng nhìn thấy dáng đi thất thểu của chú, chỉ thấy dáng điệu oai phong đôi ba lần, nhưng đó chỉ là những lần trúng nhỏ chỉ đủ để mua mấy tấm vé số mà thôi.

Trong xóm trọ, chú Thắm chơi thân với bác Hồng xích lô. Một người là dân lao động, cao lớn khoẻ mạnh, lúc nào cũng khoác lên mình chiếc áo bảo hộ lao động tuềnh toàng, người kia thì trí thức nhỏ thó, vậy mà lại hợp nhau mới lạ. Chỉ thấy họ thường ngồi uống rượu với nhau ở quán chị Tâm, con cà con kê, rồi thầm thì to nhỏ, nói cười hỉ hả ra vẻ tâm đầu ý hợp lắm.

Lúc này bác Hồng cụng chén với chú Thắm, rồi trêu:

- Cũng tại ông thôi. Không làm ông cán bộ nhà nước mà lại về nhà núp váy vợ.

Chú Thắm nhắp ngụm rượu, nói:

- Khà! Nếu công việc tốt thì tôi đâu phải nghỉ kia chứ. Gì chứ trình độ của tôi thì chấp cả mấy thằng cha tiến sĩ này nọ. Chúng nó chỉ là bằng cấp giả thôi.

Bác Hồng lại cười, đùa dai:

- Thì thấy người ta giàu sang cả, chỉ mình ông nghèo khổ thôi...

Lần này thì chú Thắm bực bội thật sự:

- Đó là những thằng tham nhũng, vơ vét của dân. Chứ viên chức quèn như chúng tôi thì lương không đủ sống, lấy đâu mà giàu. Họa có mà ăn cướp!...

Vừa lúc ấy thì có tiếng còi, rồi một chiếc ô tô màu đen sang trọng đỗ xịch trước cổng ngôi nhà đối diện. Cánh cổng mở ra, chiếc xe lùi lại một chút rồi nhanh chóng chui tọt vào bên trong. Mọi người nhận ra đó là xe chở vị giám đốc nọ, chủ nhân của ngôi nhà. Với vẻ mặt khó chịu, chú Thắm dằn mạnh chén rượu xuống bàn, nhìn theo chiếc ô tô, gằn giọng:

- Thật là kẻ ăn không hết, người lần không ra. Chả còn công bằng gì nữa!

Trời đã tối hẳn, thành phố cũng bắt đầu lên đèn. Ánh điện đỏ quạch của ngôi quán cũng được bật lên, soi rõ những bóng người liêu xiêu, tội nghiệp. Bên kia đường, ngôi nhà tỏa ra ánh điện sáng choang với cả một hệ thống cảnh báo an ninh lúc nào cũng hoạt động, tiếng chó sủa vọng sang nghe oang oang.

o0o

  

Chiều nay đi học về đến đầu ngõ, tôi dừng lại để quan sát một lúc trước khi sang đường. Giờ này là tan tầm, người và xe chen chúc như mắc cửi. Ngay cạnh tôi, một anh xích xô đang chật vật điều khiển chiếc xe nhích từng chút một. Đôi cẳng chân gân guốc và đen đúa của anh như đang bơi trên bàn đạp, mồ hôi nhễ nhại, vã ra như tắm. Chợt phía sau có tiếng còi ô tô vang lên chát chúa. Anh xích lô giật nảy mình, chẳng biết cuống quýt thế nào mà để vướng càng xe vào chiếc ô tô bảy chỗ vừa mới vượt lên. Vụ đụng độ khiến cho chiếc xe ô tô láng cóng bị sây sát một mảng sơn lớn. Người tài xế mặt đỏ gay, mở cửa nhảy ra khỏi xe, sấn sổ:

 

      - Đ. Mẹ! Mày đi đứng kiểu gì thế? Mắt mũi để đâu hở, thằng khố rách áo ôm kia?

 

Anh xích lô vừa sợ vừa mệt, ấp úng:

 

      - Em xin lỗi anh!... Đường đông quá, nên...

 

Lúc này người đang ngồi trong xe cũng mở cửa bước ra ngoài. Anh ta mặc một bộ comple màu đen, bên trong là chiếc áo sơ mi trắng tinh, nom rất lịch sự. Người đó đứng chống tay, đưa cặp mắt khinh bỉ nhìn anh xích lô, hất hàm hỏi:

 

- Bây giờ mày tính đền bù thế nào?...

 

Người xích lô còn chưa kịp trả lời, gã tài xế đã hùa vào:

 

- Mày phải chồng đủ một triệu thì mới xong! Bằng không thì kệ, mặc mày muốn làm gì đó thì làm!...

 

Gặp sự cố bất ngờ, anh xích lô cuống hết cả lên, mồ hôi lấm tấm trên khuôn mặt gầy gò, khắc khổ. Anh chắp tay, van nài:

 

- Em xin hai anh! Em đạp xích lô để nuôi vợ con. Cả ngày không kiếm nổi mấy chục ngàn, bây giờ lấy đâu một triệu để đền. Hai anh tha cho em!...

 

Người mặc comple nghe xong thì liền nổi khùng mà giơ tay giáng thẳng một cú đấm vào mặt anh xích lô. Chưa hả giận, thấy nạn nhân bưng mặt đau đớn, anh ta lại vung tay múa chân mà đánh đấm thêm một chặp nữa. Gã lái xe cũng xông vào tiếp sức, hắn đạp một cái thật mạnh, khiến cho anh xích lô ngã nhào xuống vệ đường như một cú nốc ao điệu nghệ trên võ đài.

 

Nhìn thấy ẩu đả, những người xung quanh xúm vào can thiệp:

 

- Đánh như thế đủ rồi. Tha cho người ta đi!..

 

Hai kẻ hành hung văng tục thêm vài câu nữa rồi hậm hực bước lên xe đóng sầm cửa lại, chiếc xe từ từ lăn bánh. Người ta nhìn theo chiếc ô tô, lắc đầu ngao ngán. Một chị lao công chép miệng: “Thật chẳng hiểu làm sao nữa. Họ đánh người cứ như để trút giận, để trừ nợ ấy!”.

 

Anh xích lô cũng được mấy người tốt bụng dìu vào quán nước chị Tâm để ngồi tạm. Cả người anh ta cứ mềm oặt như tàu lá chuối, nom đến tội nghiệp. Chị Tâm lấy ra một lọ dầu cù là, xuýt xoa:

 

  - Ai đó xoa bóp cho anh ấy đi! Tội nghiệp quá! Thâm tím hết mình mẩy rồi đây này!...

 

Đám người hiếu kỳ cũng tỏ ra bất bình, mỗi người thêm một câu:

 

 - Gớm! Nom lịch sự mà đánh người ác thế. Người ta nghèo thì lấy đâu ra tiền mà bắt đền kia chứ?

 

- Người đông thì va chạm một chút có sao đâu. Mà chắc gì anh xích lô đã có lỗi!...

 

- Xoa dầu xong chắc là đỡ thôi. Thế là mất toi một ngày. Bị đánh đau thế thì còn chở khách sao nổi!...

 

Anh xích lô miệng đã méo đi vì đau đớn, tuy nhiên lòng tốt của những người qua đường cũng khiến cho anh được an ủi phần nào. Anh líu ríu nói mấy lời cảm ơn rồi xin phép được ngồi nghỉ một lúc. Chị Tâm rót nước chè cho anh ta, rồi nói:

 

- Anh uống nước đi! Cứ ngồi đây mà nghỉ. Khi nào cảm thấy khoẻ rồi hãy về!

 

 Thấy chuyện đã kết thúc, người ta lại tản đi, ai làm việc người nấy. Ở nơi vỉa hè, góc phố, những chuyện xung đột và va chạm như thế này xẩy ra như cơm bữa, cho nên cũng chẳng khiến họ phải bận tâm nhiều.

 

Buổi tối, tôi ngồi học bài một lúc để ngày mai còn đến trường. Bàn bên, Thái cũng đang bật đèn mải mê xem sách. Ngoài trời đang đổ mưa, những giọt mưa rỏ xuống mái hiên nghe tí tách trong màn đêm thinh lặng. Ngày hôm nay trôi qua với thật nhiều sự kiện, khiến cho đầu óc vấn vương mà chẳng tài nào học được. Một lúc tôi đành gập sách lại, cứ nghĩ về chuyện anh xích lô, về thế thái nhân tình, về tình đời, tình người thời nay. Loay hoay với những mối bận tâm, thế rồi tôi gục đầu xuống bàn mà ngủ thiếp đi lúc nào không hay.

 

- Khuya rồi. Dậy mắc màn đi nghỉ đi! – Trong mơ màng, tôi thấy Thái lay lay vai mình, khẽ gọi.

 

Tôi mở bừng mắt, choàng tỉnh. Đêm đã khuya, ngoài hiên tiếng mưa vẫn rơi chậm rãi như dòng đời bao nổi ưu tư. Nhìn qua cửa sổ, thấy quán nước chị Tâm vẫn còn đang sáng đèn. Một ngày như bao ngày lại sắp sửa trôi qua. Ngày mai, cuộc sống lại tiếp diễn, và rồi như một sứ mệnh cao cả, xóm trọ vẫn là nơi chở che, ôm ấp cho những phận đời, phận người chìm nổi, bấp bênh.   

Hang Thần

Ngọn núi đá đứng sừng sững một mình giữa đồng lúa phì nhiêu miền Đồng Bằng. Trên núi cây cối mọc um tùm, những vách đá nhọn hoắt, lởm chởm in dấu lên nền trời xanh. Dưới chân núi, dòng sông nhỏ ôm ấp uốn lượn mà tạo nên sơn thủy hữu tình. Vì là núi đá nên ở đó có nhiều hang hốc, cái hang lớn nhất nằm ngay dưới chân núi, nước từ lòng sông có thể chảy được vào tận bên trong. 

Thông Gia

Cụ Doanh thở dài não nề, càng nghĩ đến đứa con dâu cụ càng tức lộn ruột, thực là không còn trời đất gì nữa mà. Thấy người ta có dâu hiền rể thảo mà thèm muốn, đằng này nhà mình...thà rằng không có đứa con dâu như vậy còn hơn. Rồi cụ đưa tay lên sờ má, ôi cái vết ô nhục hẵng còn đây, giờ này mà vẫn còn thấy đau. Cái nhục mà ông thông gia trời đánh đã dành tặng cho ông đây. Rồi từng sự việc lại trở về trong đầu óc cụ như một cuốn phim...

Cách nay hơn ba tháng, cụ Doanh tổ chức cưới vợ cho đứa con trai duy nhất của mình. Anh Nghiệp con cụ đang làm việc trong Nam, nhờ người quen biết mối lái mà cũng hỏi cưới được một cô vợ trẻ trung và xinh đẹp. Xem ra thì đôi trai gái cũng yêu thương và quấn quýt với nhau lắm. Nhà gái lại chỉ cách nhà trai chừng ba cây số, như vậy kể cũng gần gũi và thuận tiện. Cụ Doanh vui lắm, vì chỉ có cậu con trai một, cho nên cụ cần sớm có cháu đích tôn để nối dõi tông đường. Hàng xóm, họ hàng biết chuyện ai ai cũng đến chúc mừng, vì vậy mà hôm đám cưới cụ phải luôn tay đáp lễ và cảm tạ mọi người.

 

 

 Cụ Doanh nghĩ rằng mình là trưởng tộc, cho nên phải có một cô con dâu hiền thảo và đảm đang để chu toàn mọi việc. Nhất là chuyện cỗ bàn tiếp khách, chẳng may mà vớ phải dâu đoảng thì cả họ người ta cười cho. Đến lúc ấy thì cụ còn thể diện gì nữa. Bởi vậy mà mấy hôm đầu, cụ để ý từng tí một để mà uốn nắn cho được một cô con dâu như ý. Người ta thường nói: “Dạy con từ thủa còn thơ, dạy vợ từ thủa bơ vơ mới về”. Thằng Nghiệp nó vô tâm, vì vậy mình phải thay mặt mà rèn cho vợ nó thành dâu hiền dâu đảm mới được. Cô con dâu bị cụ để ý dữ quá xem chừng cũng khó chịu và bực bội. Niềm ước vọng hạnh phúc khi về nhà chồng trở nên tan biến trong cô, khi mà mỗi hành động và lời nói đều bị bố chồng xét nét một cách kỹ lưỡng.

 

o0o

 

Bữa cơm hôm ấy có hai vợ chồng cụ Doanh và đôi vợ chồng trẻ mới cưới. Giờ này nhà cũng ít người, vì hai cô gái lớn đã đi lấy chồng xa. Kể ra thì cái khoản nội trợ cô dâu mới cũng đảm đang, nhưng xem chừng vẫn chưa được như ý, vì cụ Doanh vốn là người khó tính mà. Sau khi cô con dâu đã cẩn thận chuẩn bị xong bữa ăn, mọi người cùng vui vẻ ngồi vào mâm cơm. Cụ Doanh đưa mắt nhìn khắp một lượt: Kể cũng được, món ăn sắp xếp có thẫm mỹ và xem chừng cũng ngon. Trong lúc ăn, cụ cứ loay hoay mãi mà vẫn chưa tìm ra được lý do nào để mà chê cả. Cuối bữa cơm, cô con dâu múc cho cụ bát canh. Cụ nếm thử một chút rồi đặt vội xuống mâm:

 

- Canh gì mà nhạt như nước ốc. Cỗ bàn mà như thế này thì người ta cười cho thối mũi!...

 

Cô con dâu đang hí hửng, nghe bố chồng nói vậy thì có khác nào bị dội một gáo nước lạnh. Cô vùng vằng đứng lên, lấp lửng:

 

- Không ăn thì thôi! Chỉ có chê là giỏi...

 

Rồi cô chạy vào giường mà nằm khóc thút thít một mình trong đó.

 

Chuyện gì thế này? Con dâu dám cãi lại bố chồng ư? Cụ Doanh không còn tin vào tai mình nữa. Cụ đưa ngón tay út ngoáy ngoáy vào lỗ tai rồi hỏi vợ:

 

- Nó vừa nói gì vậy, bà có nghe thấy không?

     Anh con trai thở dài, rồi đứng dậy mà không ăn nữa. Cụ bà vội nói:

 

- Thôi! Con nó còn trẻ dại, ông bỏ quá đi cho!

 

Cụ Doanh đứng phắt dậy, nói lớn:

 

- Tha thế nào được, làm gì có thứ con dâu mà cãi bố chồng xoen xoét như thế. Bảo bố nó đến đây xin lỗi thì tôi bỏ qua. Còn nếu không thì sẽ trả về đàng ngoại!

 

Rồi cụ chắp tay ra sau lưng mà đi thẳng lên nhà trên. Là trưởng tộc, cho nên mỗi lời nói của cụ Doanh là một mệnh lệnh bất di bất dịch. Cụ bà hiểu như vậy, liền chạy vội lại níu áo con trai, thì thầm:

 

- Bố mày giận lắm đấy! Ông ấy không nói đùa bao giờ đâu. Bảo vợ nó xin lỗi một tiếng, nếu không thì to chuyện đó con ạ!

 

Nghe lời mẹ, Nghiệp vào nói ngay với vợ. Nhưng năn nỉ thế nào vợ anh cũng không chịu xin lỗi bố. Cô cũng không phải là tay vừa, vì thế mà không khí gia đình cứ căng như giây đàn, như đang sắp có chiến tranh bùng nổ đến nơi vậy. Anh Nghiệp lúc này như con rối trong tay người điều khiển, hết van xin bố rồi lại đi năn nỉ vợ. Vậy nhưng tình hình vẫn không cải thiện được chút nào cả. Nhìn thấy bố bực bội, còn vợ thì nét mặt nặng như chì, lòng anh rối như tơ vò.

 

Rồi không thể chịu mãi tình trạng chiến tranh lạnh như vậy trong nhà, cụ Doanh nhờ người bắn tin sang đằng ngoại, mà cụ thể ở đây là ông thông gia: “Con gái ông hỗn, dám cãi lại bố chồng. Nếu ông không dạy bảo được thì tôi sẽ trả về đằng ngoại!”. Lời nhắn của cụ Doanh như một bức tối hậu thư, buộc nhà gái phải trả lời rõ ràng trước giờ G. Đằng gái lúc bấy giờ rối hết cả lên. Sau khi họp gia đình khẩn cấp, bố cô dâu nói: “Con mình gả cho người ta có cưới hỏi đàng hoàng. Vợ chồng sống với nhau cả đời, nếu cứ hôm nay ông ta yêu cầu mình xin lỗi, thì mai ông ta sẽ bắt mình vái lạy cho mà xem”. Vì vậy mà ông kiên quyết giữ vững lập trường, nhất quyết không để cho ông thông gia lấn lướt, dù chỉ là một phân. Ông còn tuyên bố với mọi người: “Con gái tôi thông minh xinh đẹp, lại giỏi giang gia giáo. Thằng Nghiệp lấy được nó là phúc đức ba đời. Đừng có mà được voi đòi tiên. Nói với bố nó là có xin lỗi tôi thì được, chứ không đời nào tôi đi xin lỗi ông ta đâu!”. Vì hai nhà thông gia không cách xa nhau lắm, cho nên thông điệp này nhanh chóng đến được tai cụ Doanh. Cụ liền nổi trận lôi đình, đập bàn quát:

 

- Trả, trả ngay về đằng ngoại! Tôi không có thứ con dâu hỗn hào với bố chồng, lại càng không có loại thông gia ngông cuồng như thế!

 

Vợ ông tái mét mặt, cầm tay chồng nỉ non:

 

- Xin ông bình tĩnh mà suy nghĩ lại! Nhà mình chỉ có mỗi thằng Nghiệp là con trai. Nếu ông làm thế thì phá hỏng hạnh phúc của con mất, họ hàng người ta lại còn chê cười cho. Ông là trưởng tộc mà, để rồi cả họ người ta còn nhìn vào chứ?...

 

Không ngờ cụ Doanh lại càng giận, cụ đứng bật dậy, giơ hai tay lên trời mà rằng:

 

- Chính vì tôi là trưởng tộc nên mới cần phải như vậy. Thử hỏi con dâu nó hỗn, coi tôi không ra gì thì họ tộc còn ai nể phục tôi nữa? Bảo thằng Nghiệp bỏ vợ, tôi sẽ cưới cho nó một con vợ khác ngoan ngoãn và xinh đẹp hơn nhiều!

 

Cụ bà năn nỉ thế nào cũng không lay chuyển được ý chí sắt đá của chồng, lúc này chỉ còn biết sụt sịt khóc.

 

Lần này, với dáng vẻ oai phong của một vị Nguyên Soái lừng danh, cụ Doanh đứng thẳng người tuyên bố:

 

- Mấy ngày nữa là họp họ, tôi sẽ mời ông thông gia đến để mà chứng kiến sự việc. Trước mặt họ hàng làng mạc, tôi sẽ bố cáo với tổ tiên về đứa con dâu hư đốn này. Lúc ấy ông ta mà đứng ra xin lỗi thì tôi sẽ suy nghĩ lại, còn nếu vẫn ngoan cố như hôm nay thì cứ y án mà làm. Có tổ tiên chứng giám, mọi người ba mặt một lời, không còn ai trách cứ gì được tôi nữa!

 

o0o

 

Nhà cụ Doanh hôm nay bổng dưng nhộn nhịp hẳn lên, vì có diễn ra buổi họp họ bất thường. Ngoài họ hàng làng mạc ra, cụ Doanh còn mời thêm nhiều vị khách quan trọng khác nữa đến dự. Nhà cửa vì thế mà cũng được trang hoàng lộng lẫy và sạch đẹp hơn mọi ngày. Trên bàn thờ lúc này đèn nến sáng trưng, đủ cho thấy vẻ trang nghiêm hệ trọng. Mọi người vào ra cẩn trọng, ai nấy đều khép nép và kính cẩn. Hôm nay cụ Doanh là nhân vật quan trọng số một, nhất cử nhất động của cụ đều được người ta dõi theo với một ánh mắt nể trọng và tuân phục vô điều kiện. Chính vì thế mà càng làm nổi bật hơn cái dáng người cao lớn và râu tóc bạc phơ của cụ, nom cụ Doanh lúc này chẳng khác nào một vị lão tướng oai phong đang đi lại trước ba quân trận tiền cả.

 

Sau khi nội tộc đã họp kín và ra quyết định tối mật, cụ Doanh cho người nhà dọn cỗ bàn ra để mời các quan khách. Thế là mọi người cùng nhau ăn uống vui vẻ, tiếng cụng li và những lời chúc tụng vang lên không ngớt. Ông thông gia ngồi cùng mâm với cụ Doanh, tuy vậy nhưng hai người vẫn luôn tránh ánh mắt của nhau, không khí chưa có vẻ gì là thân thiện cả.

 

Giữa buổi tiệc, cụ Doanh bất ngờ đứng dậy, rồi chắp tay mà rằng:

 

- Xin mời các vị tạm dừng đũa, lắng nghe tôi có đôi lời bày tỏ!

 

Mọi người đang ăn uống say sưa, nghe vậy thì đều nhủ nhau mà dừng cả lại. Tất cả cùng quay mặt về phía cụ Doanh, đồng thanh lên tiếng:

 

- Có việc gì cụ cứ nói. Chúng tôi đây xin nghe!

 

Cụ Doanh bấy giờ chậm rãi bước đến trước bàn thờ tổ, rồi đứng khom lưng mà vái liền ba lạy. Bằng một vẻ mặt xúc động, cụ quay ra nói với mọi người:

 

- Thưa các quan khách! Hôm nay tôi có một việc hệ trọng muốn được kính cáo trước tổ tiên và bày tỏ tới quý vị. Xin mọi người hãy làm chứng cho thì tôi mới dám tiếp tục!

 

Mọi người lại đồng thanh:

 

- Xin mời cụ cứ trình bày!

 

Không khí lúc này thật là trang nghiêm và xúc động. Ai nấy đều im phăng phắc để chờ nghe cái điều hệ trọng mà cụ Doanh đang sắp nói ra kia. Vì không biết chuyện gì, cho nên người ta cứ đoán già đoán non mà chẳng hiểu là có đích xác hay không. Trong căn phòng lúc này, mọi người có thể nghe rõ tiếng đồng hồ quả lắc đang tích tắc điểm từng tiếng một. Sau cùng, tiếng cụ Doanh cũng sang sảng cất lên:

 

- Như mọi người đều đã biết. Thằng Nghiệp con tôi vừa mới cưới vợ mấy tháng nay. Tôi là trưởng tộc, những tưởng sẽ có được đứa con dâu hiền thảo để làm vẻ vang tổ tiên. Nào ngờ gặp đứa con dâu hỗn láo, dám cãi lại bố chồng. Nhân có ông thông gia đây, tôi xin trả lại con gái để cho ông ấy về dạy dỗ lại!

 

Nói rồi cụ Doanh quay sang nhìn ông thông gia, mọi người cũng nhất loạt hướng ánh mắt về phía ấy. Bị một vố mất mặt trước đông người, ông thông gia liền đứng phắt lên, chỉ tay vào mặt cụ Doanh mà nộ khí xung thiên:

 

- Tôi tưởng ông là con người có học cho nên ăn nói cẩn thận. Nào dè ông lại chê bai con dâu trước mặt mọi người. Ông đúng là đồ ngu dốt!

 

Như bị một phát đại bác bắn bên tai, cụ Doanh vừa mới kịp ngồi xuống đã đứng bật ngay dậy, quát lớn:

 

- Ông nói ai ngu? Trả, trả ngay đứa con dâu hư đốn. Tôi không có loại thông gia vô học như ông!...

 

Vừa lúc ấy người ta nghe một tiếng “bốp” thật to, rồi thấy cụ Doanh đưa hai tay bưng mặt. Thì ra không còn chịu nổi những lời miệt thị của cụ Doanh, ông thông gia liền giáng ngay một cái tát trời giáng vào mặt cụ. Liền sau đó, hai ông thông gia cùng lao thẳng vào nhau, nhanh như một tia chớp vậy. May mà  mọi người kịp ôm chầm lấy hai cụ, nếu không thì đã xẩy một cuộc chiến lưỡng hổ tương tàn, trời long đất lở. Tuy vậy, sự xô xát vừa rồi cũng khiến cho bát chén và mâm đũa va vào nhau mà đổ vỡ loảng xoảng. Người nhà bấy giờ hốt hoảng chạy đi chạy lại như mắc cửi, ai nấy cùng nhanh tay thu dọn bãi chiến trường hỗn độn. Họ không ngờ hôm nay cụ Doanh – Vị nguyên soái lừng danh của dòng tộc - lại gây ra một cuộc chiến lớn đến như vậy.

 

Sự đời cũng thật trớ trêu, nhiều khi sự việc lại diễn ra bất như ý, thậm chí là trái ngược với ý muốn của con người. Điều mà các cụ ta xưa vẫn thường hay gọi là “gió bất ngờ đổi chiều” đó vậy. Những tưởng được oai phong lẫm liệt trước mặt mọi người, ai dè lại tự chuốc lấy nhục nhã đắng cay. Nổi đau này thì có lẽ khó ai mà có thể thấm thía hơn cụ Doanh trong lúc này.

 

o0o

 

Đã hết thời gian nghỉ phép ở nhà cưới vợ, nhưng anh Nghiệp đành phải xin công ty cho nghỉ thêm mấy ngày để giải quyết việc gia đình. Đây là chuyện nằm ngoại dự kiến, cho nên anh cũng không thể ngờ tới. Sau cú tát của ông thông gia, cụ Doanh lồng lộn lên và đuổi thẳng cổ vợ anh về đằng ngoại. Còn đối với bố cô dâu thì khỏi phải nói, cụ Doanh thề trước bàn dân thiên hạ rằng: “Trừ phi tôi không có mặt trên cõi đời này, nếu còn sống ngày nào thì nhất định ngày đó tôi sẽ không thèm nhìn mặt nó nữa!”. Những ngày này anh Nghiệp gần như hoảng loạn. Một mặt anh phải hứa với bố là sẽ từ bỏ vợ, mặt khác lại chạy đôn đáo tới đằng ngoại để xin lỗi bố vợ và thu xếp mọi việc. Một phương án khả dĩ được đưa ra: Cô dâu tạm thời ở nhà ngoại. Mỗi lần về với vợ thì anh Nghiệp sẽ đến đây để ở. Mọi việc được dấu kín mà không cho cụ Doanh biết, chờ một thời gian cụ nguôi giận rồi sẽ tính chuyện Châu về Hợp Phố sau. Thu xếp mọi thứ đâu vào đấy, anh Nghiệp mới tạm yên tâm để trở lại công ty làm việc.

 

Kể từ buổi họp họ và xảy ra cuộc xung đột như đã kể, mấy bữa nay cụ Doanh không ra khỏi nhà. Phần vì không mặt mũi nào nhìn thấy mọi người, phần vì vết thương vẫn còn đau nhức và sưng tấy lên. Vì vậy mà ngồi yên rút tỉa kinh nghiệm và suy ngẫm là một việc làm đúng đắn nhất trong lúc này. Sự việc đã đến nước ấy, cụ cũng chẳng cần tiếc nuối để làm gì. Còn như việc đổ vỡ mối quan hệ thông gia thì đã rõ rồi, không thể nào còn cứu vãn được nữa. Đúng là ông trời tệ bạc với mình mà, ngẫm thấy người ta thông gia đối xử tử tế với nhau mà thèm. Như cụ Đông và cụ Tiến làng bên chẳng hạn. Hai cụ này đi đâu cũng quấn quýt có nhau, kẻ xướng người họa như Tử Kỳ gặp Bá Nha vậy. Họ tâm đầu ý hợp thực, đúng là “Khi chén rượu lúc cuộc cờ...”, thông gia như thế mới gọi là thông gia chứ. Đằng này mình lại...nghĩ đến đây cụ lại bất giác đưa tay sờ lên mặt. Lại còn cái đám “Tổ hòa giải” của xã nữa chứ, con nít trẻ ranh thì biết gì mà hòa với giải. Chúng nó hòa giải cho ai thì mười vụ có đến chín vụ vợ chồng người ta bỏ nhau. Rõ là trò hề!

 

Nhưng dù sao thì cũng đã tống khứ được đứa con dâu hư đốn kia ra khỏi nhà rồi. Từ nay cụ lại được hưởng cái không khí thái bình mà không phải buồn bực gì thêm nữa. Đúng là bố nào con nấy, rặt một tuồng hỗn hào cả. Bất giác vết thương trên má lại đau nhức, cụ vội ngã lưng xuống sập gụ để mà nghĩ ngơi tĩnh dưỡng như lời cụ bà đã dặn.

 

o0o

 

Buổi sáng hôm nay thật đẹp trời, tiếng chim chuyền cành hót líu lo rộn rã cả một góc vườn. Khí hậu mát mẻ dễ chịu, những giọt sương còn đọng trên giò Phong Lan mới nở như những viên kim cương nhỏ xíu lấp lánh. Chỉ gần tiếng đồng hồ nữa thôi thì ánh mặt trời chói chang sẽ lên cao, cái nóng sẽ bắt đầu gay gắt chiếu xuống mọi vật. Tranh thủ lúc đang mát trời, cụ Doanh pha ấm trà Thái Nguyên, rồi ngồi trước mái hiên để vừa uống trà vừa thưởng lãm phong cảnh bình minh.

 

Chén trà ngon làm cho đầu óc cụ tỉnh táo và cảm thấy sảng khoái hẳn. Đã mấy tháng nay, có lẽ  đây là lần đầu tiên cụ mới có được một buổi sáng yên bình đến vậy. Từ nay cụ sẽ không còn phải thấy bóng dáng đứa con dâu yêu nữ trong nhà này nữa, thật là hạnh phúc và yên tĩnh biết bao. Phong cảnh dường như cũng chiều theo lòng người lúc này, rồi cụ cứ thế mà thích thú lắng nghe tiếng chim hót vang vang trên cành. Ôi, tiếng chim mới thật dễ thương và gần gũi biết bao, thế mà lâu nay cụ không được nghe vì cứ mở mắt dậy là cái không khí bất hòa nặng nề nó lấn át đi mất cả. Rồi cụ đưa mắt ngắm nhìn những chậu cảnh quen thuộc, ánh mắt đột nhiên dừng lại ở giò phong lan Hài Vệ Nữ vừa mới nở. Đẹp quá! Thiên nhiên kỳ diệu đã ban tặng cho con người cái giống Lan tím biếc và mượt như nhung, hình dáng thì chẳng khác nào chiếc hài thêu của cô Tấm ngày xưa cả. Chiếc hài mà Hoàng Tử đã dùng để tìm lại người vợ yêu quý của mình. Giò Lan được treo trên hàng hiên vẫn đang đung đưa trong gió, ý tứ phô ra những chùm hoa biêng biếc nom đến là thích mắt.

 

 Cụ Doanh ồ lên thích thú, rồi bất chợt đứng dậy chắp hai tay sau lưng mà bước ra đến tận hàng hiên. Cứ thế cụ đi đi lại lại không biết bao nhiêu lần bên dưới giò Lan để mà ngắm nghía, thưởng ngoạn. Tức cảnh thành thơ, cụ buộc miệng ngâm khe khẽ:

 

Líu lo chim chóc chuyền cành

Hài Lan Vệ Nữ còn dành đợi ai?

Đợi người quân tử anh tài

So chân ướm thử vắn dài, thấp cao

 

Ngâm xong, cụ vuốt râu cười khoái trá mà tự thán phục cái tài thơ của mình. Vì mãi thẩn thơ ngâm vịnh mà cụ quên rằng ánh mặt trời lúc này đã lên cao. Cụ bà cũng đã thức dậy và đang lục đục làm mấy công việc hàng ngày quen thuộc. Từ ngày đứa con dâu bỏ về đàng ngoại thì cụ lại phải tự tay làm lấy mọi việc trong nhà như vậy.

 

Thấy thời gian riêng tư dành cho mình đã hết, cụ Doanh quay bước trở vào nhà. Vừa khi ấy chợt nghe có tiếng chào cất lên:

 

- Con chào cụ ạ!

 

Cụ Doanh quay lưng lại, thấy một anh thanh niên trạc tuổi thằng Nghiệp nhà mình đang dắt xe đi vào sân. Cụ nhìn anh ta suốt lượt từ đầu đến chân, ngỡ ngàng:

 

- Chào anh! Anh là?...

- Thưa cụ! Cháu là bạn làm cùng công ty với anh Nghiệp. Nhà cháu ở xã bên. Hôm nay cháu về thăm nhà, nhân tiện anh Nghiệp có gửi quà về biếu cụ ạ!

 

Nghe thấy thế, cụ Doanh mỉm cười lịch thiệp:

 

- Vậy thì mời anh vào nhà xơi nước!

 

Anh thanh niên theo chân cụ Doanh vào trong nhà. Sau tuần trà, chủ nhà lên tiếng:

 

- Nào, thằng con tôi có khỏe không? Nó không còn tơ tưởng gì đến con vợ hư hỏng kia nữa chứ?

 

- Dạ! Anh Nghiệp vẫn khỏe. Suốt ngày chỉ lo nghĩ đến cụ, còn chuyện vợ con thì anh ấy đã quên rồi ạ!

 

Cụ Doanh gật đầu hài lòng. Như vậy là thằng con trai nó cũng biết thương bố, biết nghe lời người trên dạy bảo. Kể ra nó cũng xứng đáng với tổ tiên nhà này lắm.

 

Sau phút do dự, anh thanh niên trao cho cụ bức thư của Nghiệp, kèm theo chiếc phích nước có vỏ nhựa lấp lánh để dùng pha trà. Cụ Doanh vui vẻ nhận quà và thư của con mà không nói thêm gì cả.

 

Có lẽ vì đang vội, anh thanh niên chào chủ nhà rồi nhanh nhảu ra về. Vừa mới ra đến sân, chợt nghe một tiếng “xoảng” vang lên chát chúa. Chiếc phích mà anh Nghiệp mua tặng bố đã bị ném vỡ vụn ngay dưới chân anh. Không dám dừng lại hỏi lý do, anh vội vàng dắt xe thật nhanh ra phía cổng. Lúc này anh kiểm lại đồ đoàn thì bất giác giật mình: "Nguy quá! mình đã đưa nhầm bức thư anh Nghiệp gửi vợ cho ông cụ rồi". Giờ thì anh đã hiểu rõ nguyên nhân mà chiếc phích bị ném vỡ tan tành kia. Nhanh chóng, anh lên xe chạy thẳng một mạch mà không dám ngoái đầu nhìn lại phía sau một lần nào.

 

 Về phía cụ Doanh, sau khi nhận quà của con trai liền vui vẻ mở thư ra đọc. Vừa mới nhìn vào lá thư, cụ đã thấy ngay dòng chữ: "Gửi Thanh Phương, vợ yêu quý của anh... ". Cụ liền nổi ngay trận lôi đình, tiện tay vớ luôn chiếc phích mà ném mạnh ra ngoài sân, miệng chửi vung lên:

 

- Tiên sư chúng mày! Định lừa ông già này hả?...

 

Rồi cụ chạy vội ra sân để toan cho kẻ đồng đảng kia một bài học, nhưng cả người lẫn xe lúc này đều đã không còn ở đó nữa.