Lời tiên tri ứng nghiệm

    

     Những đám giấy gói kẹo và túi ni lông hãy còn vương vãi trên nền gạch hoa của căn phòng ký túc xá. Từ hôm qua, người ta đã quét chúng vào chỗ góc phòng này mà vẫn còn chưa kịp thu dọn và hót đi. Trên chiếc bàn kê cạnh cửa sổ, một bình hoa sặc sỡ đặt ngay ngắn, sắc màu hãy còn tươi mới, có vẻ như chúng cũng chỉ vừa mới được cắm vào đây chưa lâu. Tối hôm qua, mấy anh sinh viên năm cuối trong phòng đã tổ chức buổi liên hoan chia tay ra trường. Bữa nay họ đã về quê hết, chỉ còn mỗi anh Nam ở lại, anh có công việc ở Hà Nội cần giải quyết và cũng nhân tiện muốn đợi đến hôm nhận bằng tốt nghiệp luôn một thể. Cái quang cảnh bừa bộn, hoang tàn của sự kết thúc ấy ngay lập tức lại được thay thế bằng một cảnh tượng sạch sẽ, gọn gàng của sự khởi đầu mới. Các sinh viên năm nhất mới nhập học đã vào đây ở thay cho những sinh viên sắp tốt nghiệp. Họ dọn vào đây đã được vài hôm, sau đợt tập dượt quân sự suốt cả tháng trời vừa qua. Lúc này đang là đầu giờ chiều. Mấy thành viên trong phòng, người đọc sách, kẻ dán họa báo lên tường, người khác lại đang lạch cạch đóng cái móc áo vào cạnh chỗ giường mình nằm.

Trên chiếc giường tầng hai, anh Nam đang nằm nghe một bản nhạc tiếng anh và nghêu ngoao hát theo, đôi mắt anh lim dim, đầy vẻ đam mê, tâm trạng. Có vẻ như anh chẳng mấy bận tâm đến công việc của đám đàn em cho lắm, bởi với anh, những việc đó đã quá đỗi quen thuộc trong suốt cả mấy năm học vừa qua rồi.

Người nào làm việc người nấy, không khí trong phòng bấy giờ tập trung và nghiêm túc lắm.  

“Cạch…cạch…cạch…”, chợt có tiếng gõ cửa vang lên gấp gáp như ma làm. Mọi người trong phòng hốt hoảng, ai nấy đưa mắt nhìn nhau ngơ ngác. Tiếng gõ cửa rất mạnh và gắt gao, xem ra người khách này không được lịch sự và thiện cảm cho lắm thì phải. Âm thanh ấy cũng gây cho anh Nam một phản ứng rất khác thường. Như một phản xạ có điều kiện, anh vội tắt đài, rồi nằm áp sát vào tường, im lặng và bất động hệt như một người đang ngủ say vậy. Sự ngụy trang của anh hoàn hảo đến nổi, nếu đứng bên dưới nhìn lên thì người ta sẽ lầm tưởng là ở trên đó không hề có người.

Giường của Hoài ở ngay cửa ra vào, nghe tiếng gõ cậu liền thò tay ra mở chốt để xem ai. Một người phụ nữ trung niên, to béo và ăn mặc diêm dúa ló đầu vào. Lớp phấn trang điểm dày, cặp môi đỏ chót và đôi lông mày kẻ đậm càng khiến cho khuôn mặt bà ta nom giống như một chiếc mặt nạ sân khấu tuồng. Người đó khoác cái túi da cá sấu màu đen, đôi bông tai vàng đeo lủng lẳng, nom ra dáng một bà chủ lắm.

- Cho cô hỏi, đây có phải phòng 102 không vậy? – Người phụ nữ hỏi, giọng vang vang và có vẻ dọa nạt.

- Dạ phải! – Hoài đáp, mắt vẫn nhìn người khách lạ một cách dè chừng.

- Nam nó có ở nhà không cháu? – Bà ta lại hỏi ngay, không để cho Hoài kịp suy nghĩ gì thêm.

Đoán là người nhà của anh Nam đến tìm, Hoài chỉ tay lên chỗ anh đang nằm, nhanh nhảu:

- Dạ có! Anh Nam kia!...

Người đàn bà nghe vậy thì cả mừng, đẩy mạnh cánh cửa rồi xông thẳng vào phòng như một cơn lốc. Sau khi dừng lại giữa phòng và đưa cặp mắt to hung dữ để quan sát một lúc, bà ta bước thình thịch đến chỗ giường anh Nam đang nằm, cất tiếng rổn rảng:

- Nam ơi! Dậy cho u gặp tí!

Cực chẳng đã, anh Nam ú ớ lên vài tiếng, rồi miễn cưỡng ngồi dậy, vươn vai ngáp vặt như thể vừa mới tỉnh ngủ. Với một vẻ mặt buồn rười rượi, anh bám hai tay vào thành giường, chậm rãi tụt xuống. Anh đứng khúm núm đứng trước mặt người đàn bà kia, ngượng ngùng sửa lại trang phục cho ngay ngắn. Thái độ anh lấm lét, nom chẳng khác nào một đứa trẻ bị bắt quả tang khi đang hái trộm trái cây trong vườn nhà người ta vậy.

Những người trong phòng vẫn còn thắc mắc và chưa thể hiểu mối quan hệ giữa anh Nam và người đàn bà kia là như thế nào. Đã xưng hô thân mật như thế, hẳn là phải quen biết từ lâu, và cũng có thể là người nhà. Nhưng nếu là người nhà, thì tại sao anh Nam không vui mừng mà lại tỏ ra sợ sệt như thế?

- Chào u! – Anh Nam chào người đàn bà kia bằng một giọng lí nhí, mắt nhìn như dán xuống nền nhà.

- Ờ!...Thế nào! Đã có tiền trả cho u chưa con?...

Anh Nam giật thót mình, mặt anh tái hẳn đi. Như một chú Khỉ con tăng động, anh đưa tay lên gãi đầu sồn sột, rồi cất giọng khẩn khoản:

- U cho con khất thêm ít nữa! Thời gian này con bận quá!...

Người đàn bà lập tức trợn mắt, hai hàng lông mày xếch lên nom rất dữ tợn:

- Không khất nữa! Mày đã lừa tao bao nhiêu lần rồi hả! – Bà ta đột ngột thay đổi cách xưng hô – Mày đã sắp tốt nghiệp đến nơi. Thử hỏi ra trường rồi thì tao biết đi đâu mà tìm bây giờ? Bữa nay may là tao còn run rủi gặp được mày đấy. Chứ nếu mày biến đi chỗ khác rồi thì tao còn biết làm sao kia chứ?...

 Bây giờ thì mọi người đã hiểu sự tình, nhưng ai cũng im lặng mà không dám ho he gì cả.

Anh Nam và người đàn bà kia thì vẫn tiếp tục lời qua tiếng lại, đôi co một lúc rất lâu. Chủ nợ thì lớn tiếng dữ tợn, còn giọng điệu anh Nam thì khẩn khoản, van nài. Nghe anh Nam gọi bà ta là “U Tình”, Hoài nghĩ: “Bà ta tên là Tình!”.

Cả phòng nín thở lắng nghe cuộc đối thoại giữa hai người với một sự tò mò khó cưỡng. Đối với các tân sinh viên, cái gì, chuyện gì cũng mới lạ, cũng gây cho họ sự tò mò và chú ý cả.

Lúc này u Tình nhìn thẳng vào mắt anh Nam, hỏi rành rọt như đang thẩm vấn:

- Thế nào hả? Con có muốn u báo cáo lên phòng đào tạo của trường không?...

Một đốm sáng xanh lè như tia chớp lóe lên trong mắt anh Nam đầy sợ hãi, giống như mắt của một con nai khi bị sư tử dồn vào ngõ cụt, đường cùng. Dáng điệu của anh nom càng sợ sệt, khúm núm hơn, chẳng có vẻ gì là một anh cử nhân tương lai nữa. Anh cứ nuốt nước bọt, ậm ừ trong cổ họng như bị mắc nghẹn mà không nói nên lời. Có vẻ như sự sợ hãi và lo lắng đã làm cho anh mất hết tự chủ rồi thì phải.

- Con van u!...Xin u đừng báo!...Con hứa là ngày mai sẽ kiếm tiền để trả cho u ngay! – Anh Nam chắp hai tay trước ngực, miệng méo xệch như sắp khóc.

Người đàn bà kia nghe vậy thì lập tức tươi cười mà tỏ vẻ hài lòng lắm. Bà ta lại cất giọng giả lả mà rằng:

- Nếu vậy thì được! Nhưng nhớ là không được lừa u nữa đấy nhé!...

Thoát được màn tra tấn tinh thần, anh Nam vui sướng dạ dạ liên hồi.

Lúc ra về, cầm lấy nắm đấm cửa rồi, bà ta còn quay người lại, dọa:

- U giao hẹn cho con lần cuối. Nội trong ngày mai, làm cách nào thì u không cần biết, nhưng con phải mang tiền trả cho u. Nếu không thì đừng có trách u nhé!...

- Vâng! Vâng! U cứ yên tâm!…

Cánh cửa đã khép lại, người đàn bà kia cũng đã ra về, nhưng anh Nam thì vẫn đứng đó, thẩn thờ như người mất hồn. Rồi trong cơn thất vọng ê chề, bất giác anh hét to lên một tiếng khiến ai nấy đều phải giật mình, hai cánh tay thì vung lên loạn xạ như một người say rượu. Có lẽ là anh đang rất tức giận, cả lo lắng và xấu hổ nữa. Cuộc chạm trán bất ngờ với người chủ nợ đã đẩy anh vào một tình thế tiến thoái lưỡng nan, và rồi bao nhiêu uy phong của anh trước các tân sinh viên cũng theo đó mà mất hết.

Sẵn có lòng trắc ẩn, Hoài cảm thấy tương hại anh lắm. Cậu muốn nói với anh một vài câu gì đó để an ủi, nhưng rồi lại im lặng. Cậu nghĩ mình còn quá non nớt để có thể khuyên nhủ một người già dặn và có nhiều kinh nghiệm sống như anh.

Rồi đột ngột ánh mắt như ngây dại của anh Nam hướng về chỗ Hoài đang ngồi.

- Tại sao cậu lại mau miệng thế? Sao lại nói anh đang có mặt ở phòng? – Anh Nam nói và giận dữ bước tới.

- Em có biết gì đâu? Thấy bà ấy hỏi thì em cũng trả lời vậy thôi! – Hoài cãi, tuy vậy cậu vẫn cúi mặt xuống vì thấy mình cũng phần nào có lỗi trong chuyện này.

- Cậu có biết là cậu đã làm hỏng bao nhiêu việc của tôi rồi không? Ngày mai nếu mà không có tiền trả thì bà ta sẽ báo cáo lên phòng đào tạo. Như thế cũng đồng nghĩa với việc tôi sẽ không được xét tốt nghiệp nghe chửa!

Sự lo lắng khiến cho anh Nam gần như quẩn trí, bất thình lình anh xoay người, chộp ngay lấy vai Hoài, gào lên:

- Giờ thì biết xoay đâu ra tiền để ngày mai trả cho bà ấy bây giờ. Về quê thì không kịp. Mà cũng không thể vác mặt về nhà lấy tiền được nữa, vì tuần trước mới về rồi?!...

Rồi cũng bất chợt như hành động quá khích của mình vừa rồi, anh buông Hoài ra và ngồi phịch xuống giường, gục đầu ủ rũ. Cái dáng điệu gầy gò của anh vì thế mà nom càng thêm thiểu não, tội nghiệp như gà con dưới mưa.

Mấy người trong phòng thấy thế thì cũng tỏ ra bênh vực anh Nam, họ quay ra phản đối Hoài, mỗi người một câu trách cứ.

Thấy mình bổng dưng trở thành kẻ tội đồ, ức quá không chịu được, Hoài đỏ mặt tía tai, phụng phịu:

- Ai bảo anh nợ! Nợ thì người ta đến đòi chứ sao?...

Anh Nam cười gằn, mở to mắt nhìn chằm chằm vào mặt Hoài, nói gằn từng tiếng:

- Rồi cậu xem… Không nợ… không phải là sinh viên nhé!

- Em thì chẳng bao giờ nợ!

- Hừ! Để xem cậu được bao lâu! Chắc là cũng chẳng lâu lắm đâu! - Anh Nam hậm hực vỗ mạnh tay vào thành giường, nhe nanh gầm gừ.

 o0o

Quán cơm u Tình nằm ngay đối diện với cổng ra vào ký túc xá của trường đại học. Đó là một ngôi quán nhỏ, diện tích chỉ chừng chưa đầy ba chục mét vuông. Bước vào bên trong, sẽ nhìn thấy các bức tường được quét ve màu xanh, không đến nổi cầu kỳ, nhưng nó cũng gợi lên cho người ta cái cảm giác sạch sẽ và thoáng mát. Trần nhà thì loang lổ những vệt màu nâu nâu vì ám khói bếp, chẳng được thẩm mỹ cho lắm, nhưng sinh viên vốn đơn giản, cho nên cũng chẳng mấy ai để ý và phàn nàn về điều này cả. Hai bên bức tường đối diện, mấy cây quạt tường cứ thế chạy hết tốc lực suốt ngày, nhất là vào những ngày hè nóng nực. Quán được ngăn ra làm hai phần, phần nhỏ hơn ở phía trong thì dùng làm bếp nấu và nơi đựng rau củ, thực phẩm, phía ngoài là chỗ ngồi cho thực khách. Để tiết kiệm diện tích, bàn ghế được người ta kê sát vào nhau, đến nỗi muốn len chân cũng khó. Bên hông quán còn có một ngôi hàng chè chén con con. Sau bữa ăn, thường thì khách lại tạt qua đó, ngồi uống nước chè, hút điếu thuốc, hoặc có thể ăn thêm bánh, trái cây gì đó tùy ý. Quán do một cô bé người nhà trông nom. Như vậy là ngoài tiền chẵn để đóng quán ăn, những đồng tiền lẻ của cánh sinh viên cũng được tận thu và chảy vào túi nhà u Tình hết. Vì vị trí đắc địa và tiện lợi như vậy mà quán u Tình luôn tấp nập sinh viên ra vào. Vả lại ở đây  giá bán cũng phải chăng, thức ăn lại ngon và hợp khẩu vị. Điều quan trọng nữa là quán cho sinh viên nợ tiền, đến cuối tháng mới phải trả. Nước chảy chỗ trũng, với nhiều lợi thế như vậy, quán u Tình nghiễm nhiên trở thành sự lựa chọn lý tưởng của sinh viên, nhất là cánh đàn ông, con trai.

Ký thúc xá trường đại học, chiều thứ bảy. Bữa nay Hoài không đi chơi đâu, anh định ăn xong thì về phòng nghỉ một lúc rồi sau đó lên thư viện đọc sách. Anh đóng cửa phòng, chậm rãi men theo những bậc cầu thang được xây theo hình gấp khúc để đi xuống sân ký túc. Khoảng sân rộng, giờ này chỉ lác đác mấy bóng người. Hoài cắm cúi bước đi, chiếc áo gió khoác hờ xoè rộng, tiếng đế giày lộp cộp gõ xuống nền gạch bê tông vang lên đều đều. Ra đến cổng ký túc xá thì bắt gặp Long đang từ đằng xa đi lại. Long học cùng lớp với anh, người Phú Thọ, nhà xa cho nên tuần này cậu ta ở lại không về. Long đút hai tay vào túi quần, kéo lệt sệt đôi giày da há mõm đã từ lâu không đánh xi, mặt tiu nghỉu như mèo bị cắt tai.

Vừa thoáng thấy Hoài, cậu ta nhướn cặp lông mày đẹp như vẽ, hỏi ngay:

- Cậu đi ăn đấy à?

- Ờ! Giờ này không đi ăn thì đi đâu! – Hoài đáp dấm dẳng.

Long đứng chắn trước mặt Hoài, hoa chân múa tay trò chuyện lởi xởi, áng chừng thân thiện lắm. Một lúc sau, cậu ta gãi đầu gãi tai, rồi quyết định đánh bài ngửa:

- Tớ nói thật này!...Cho tớ đợ một bữa nhé!...Tiền gia đình chưa kịp gửi. Tớ đã đến hạn thanh toán từ tuần trước, u Tình chỉ cho nợ mấy hôm. Bữa nay nếu không trả thì u nhất quyết không cho ăn nữa!…

Hoài nhíu mày:

- Chuyện này thì!...

Chưa để Hoài nói hết câu, Long đã nắm lấy tay, năn nỉ:

- Cậu giúp tớ, chừng vài ba hôm thôi. Gia đình gửi tiền ra là tớ sẽ thanh toán ngay cho cậu!...

Giọng Long khẩn thiết, van nài như khi khất nợ. Hoài động lòng:

- Thôi được! Nếu vậy thì cậu cứ đi ăn với tớ. Chẳng cần phải tiền nong gì đâu! – Hoài phẩy tay rồi bước nhanh về phía trước.

Vài hôm sau, lại có thêm mấy người bạn cùng phòng đi ăn ké với Hoài nữa, lý do cũng vì hết hạn đóng tiền như Long. Được vài tuần như thế. Đến tuần thứ ba, trong lúc Hoài đến ghi sổ, u Tình đã nói với cậu:

- Tiền đóng tháng trước của cháu đã hết rồi. Bây giờ đã sang tháng khác, có nghĩa là cháu đã bắt đầu phải ăn chịu. Một mình Hoài thì u châm chước cho, nhưng nếu cháu cứ dẫn cả đoàn đến ăn như thế thì u không đồng ý đâu! Quán u nhỏ, lại thiếu vốn. Cháu thông cảm cho u nhé!...

o0o

Thế rồi lời tiên tri mà anh Nam từng nói trước đây đã không phải đợi lâu để được ứng nghiệm. Đến cuối năm thứ nhất, Hoài đã bắt đầu phải ghi nợ quán ăn một cách thường xuyên. Cứ tháng nọ nợ đặp vào tháng kia, tháng sau trả cho tháng trước, chứ chẳng thể nào thanh toán ngay trong tháng như trước kia được nữa. Có đợt, phải vài ba tháng cậu mới thanh toán được một lần. Thời gian đầu mới vào học, cậu chi tiêu rất chừng mực và đúng kế hoạch, gia đình cũng gửi tiền đều, không phải thiếu thốn thứ gì cả. Nhưng rồi những khoản chi tiêu khác cứ lần lượt phát sinh như sinh nhật, đi chơi dã ngoại, chiêu đãi bạn bè…Tất cả đều nằm ngoài kế hoạch mà cậu đã dự kiến ban đầu.

Tình cảnh đó cũng khiến Hoài cảm thấy đôi chút lo lắng. Nhưng rồi mọi thứ vẫn ổn, vấn đề chỉ là lùi lại thời gian thanh toán, còn thì bản chất vấn đề vẫn như nhau cả. Điều cậu không ngờ tới, đó là những khoản nợ cứ thế dồn lại, đến một lúc nào đó sẽ mất dần khả năng thanh toán, trong kinh tế học người ta vẫn thường hay gọi là “Nợ xấu” vậy.

Cứ đến giờ tan học thì quán cơm u Tình lúc nào cũng đông nghịt những người. Bữa nay người ta còn phải kê thêm mấy cái bàn nữa cho khách ngồi tràn cả ra vỉa hè để ăn cơm. Bên trong quán, tiếng cười nói ồn ào, tiếng bát đĩa và thìa muỗng va vào nhau lách cách. Tiếng gọi thức ăn í ới từ bàn nọ lan sang bàn kia. Mùi xào rán, mùi thức ăn bốc lên thơm lừng, quyến rũ.

Lúc này Hoài cũng đang ngồi ăn ở góc phòng. Đang ăn dở, anh ngẩng đầu lên gọi:

- U cho thêm đĩa rau, với lại bát canh nữa nhé!...

Lát sau, ông chủ quán bê rau và canh đến. Sau khi đã cẩn thận đặt những thứ Hoài vừa gọi xuống bàn, ông bắt đầu cất giọng rề rà:

- Đã đến hạn thanh toán từ lâu, hôm nay hoặc ngày mai cậu trả tiền dùm tôi nhé! – Ông dừng lại vài giây, rồi nói tiếp với vẻ mặt ỉu xìu - Cậu thương lấy tôi! Con mụ vợ tôi thì cậu biết rồi đấy, nó hung dữ như sư tử cái ấy. Tôi mà không đòi được tiền, lằng nhằng là mụ cắt tai tôi như cắt tai một con Thỏ ngay!...

Ông chồng nói rồi đưa ánh mắt về phía bà vợ đang đứng sau quày hàng. U Tình tóc búi củ hành, tay cầm dao bầu chặt thịt, trước ngực đeo cái tạp dề như tấm áo giáp hộ thân, nom hùng dũng và uy nghiêm chẳng khác nào một hộ pháp kim cương cả. Ông chủ quán tuy cũng to béo chẳng khác gì vợ mình, nhưng dũng khí thì lại kém xa. Lúc nào ông ta cũng đi đứng khép nép, nhũn như chi chi và sợ vợ một phép.

Hoài đang định múc canh ăn, thấy nhắc đến chuyện nợ nần thì đặt ngay cái muỗng xuống mà không muốn ăn tiếp nữa. Anh mím chặt môi  và nhìn chằm chằm xuống chân bàn, nét mặt lộ rõ vẻ khó chịu.

 - Cậu đã hứa với tôi nhiều lần rồi mà vẫn chưa thấy thanh toán. Lần này cậu phải chịu khó viết cho tôi tờ giấy nợ và cam kết ngày trả. Để tôi còn có cái mà ăn nói với mụ vợ nhé! – Ông chủ vẫn tiếp tục thẻ thọt. Rồi theo thói quen của một người sợ vợ kinh niên, ông lại đưa mắt lấm lét nhìn về phía bà vợ lúc này vẫn đang đứng ở mãi tận đằng xa.

Sự sợ hãi của ông ta quả là đã có sức lan truyền sang cả Hoài. Cậu đã nhiều lần bắt gặp u Tình cùng với mấy người nhà nữa, túm áo, lôi cổ những người mắc nợ mà chửi rủa thậm tệ ngay trước cổng trường. Trong khi ấy, các cô nàng xinh đẹp thì vẫn cứ nườm nượp đi qua về lại như bươm bướm. Cái gương tày liếp nhất chính là anh Nam hồi trước, suýt nữa thì anh đã không được xét tốt nghiệp vì bà vào tận phòng đào tạo để tố cáo chuyện nợ tiền. Đến đó thì Hoài không dám nghĩ tiếp nữa. Trán cậu lấm tấm mồ hôi, chẳng phải vì không gian bên trong quán nóng bức và chật chội, mà vì những viễn cảnh không mấy tốt đẹp mà cậu đang hình dung ra trong đầu mình.

Sau phút đắn đo, và dù có vẻ không hài lòng lắm, Hoài tặc lưỡi:

- Thôi được! Viết thì viết. Có gì mà phải ngại!...

Rồi cậu quay sang nhìn ông chủ quán lúc này vẫn đang khom lưng và nghệt mặt ra vì chờ đợi:

- Phiền chú cho mượn giấy bút luôn một thể!...

Chủ quán mừng rỡ, liền chạy đi lấy ngay. Lát sau ông ta quay lại với một tờ giấy kẻ ô li và cây bút bi trên tay. Hoài kê tờ giấy lên cuốn sổ nợ, bóp trán suy nghĩ, rồi bắt đầu cắm cúi viết. Chỉ chừng mấy phút sau, tờ giấy nợ dài gần một trang đã được viết xong.

Ông chủ quán cầm lên, đọc lướt qua, rồi gật đầu hài lòng:

- Đúng là chữ nghĩa của cử nhân tương lai có khác. Rõ ràng, khúc chiết. Cứ gọi là đâu ra đấy!...

Rồi ông ta đặt một bàn tay nặng chình chịch như đá lên vai Hoài, cười hề hề:

- Cậu thông cảm! Bất đắc dĩ mà tôi mới phải làm như vậy. Cũng tại vì con mụ vợ nhà tôi nó hung dữ quá!...

Trên đường trở về ký túc xá, Hoài cắm cúi bước đi mà lòng những ngổn ngang tâm sự. Câu nói ngày nào của anh Nam lại chợt vẳng bên tai: “Rồi cậu xem! Không nợ không phải là sinh viên nhé!”. Ôi! Lời tiên tri kia bây giờ quả là đã ứng nghiệm rồi vậy.

Một cuộc hội ngộ

 

     Vừa nhác thấy Phong lấp ló ngoài cổng, ông cụ liền ngừng tay và cất giọng hồ hởi:

- Phong đó hả cháu? Sao sang muộn vậy?...

Dứt lời, ông đặt cái bình tưới nước xuống sân nghe đánh “cạch” một tiếng, rồi tất tả đi ra để mở cổng cho khách. Vốn quý mến Phong, cho nên mỗi lần thấy anh đến chơi, ông đều tỏ thái độ đón tiếp nhiệt tình như vậy. Bữa nay lạnh, ông cụ tùm hum trong chiếc áo khoác dạ màu đen, trên đầu, cái mũ len đội sùm sụp che đến gần hết cả vầng trán rộng. Cách ăn vận lùm xùm đó càng có cảm giác khiến cho ông trở nên thấp lùn hơn khi đứng cạnh một Phong cao lớn, lênh khênh.

- Cháu từ Hà Nội hay ở cơ quan sang?

Ông cụ lại hỏi trong lúc Phong dắt xe máy vào trong sân. Ông vẫn giữ được cái lối ăn nói khiêm nhường quen thuộc mà nhiều lần anh đã từng được nghe ấy. Vùng này là ngoại thành, do cách xa trung tâm thành phố, cho nên dân địa phương vẫn tự nhận mình là người nhà quê. Đối với họ, vùng đất phía bên kia sông Hồng mới là thành phố, và những con người sống ở đó mới đáng được gọi là dân Hà Thành chính hiệu.

- Dạ! Cháu từ Hà Nội sang! – Phong bật chân chống xe xuống sân, rồi mỉm cười, từ tốn đáp – Cháu về Hà Nội từ hôm thứ bảy, xong việc ở bên đó mới lại sang đây.

- Vậy hả! – Ông cụ cười cười, tay vẫn không ngừng đưa đi đưa lại cái bình tưới có gắn vòi hoa sen. Những tia nước li ti bắn ra làm ướt đẫm những cây hoa quỳnh, cây lan và đám bonsai trong chậu. Dưới sức nặng của những giọt nước trong suốt, những chiếc lá non tơ xao động như đang run rẩy trong cơn gió lạnh của buổi chiều đông.

- Chú tưới cây ạ? – Phong hỏi chiếu lệ, rồi lại đứng xem ông cụ làm việc.

- Ờ! Niềm vui tuổi già mà cháu! Nghỉ hưu, cũng chẳng biết làm gì cho khuây khỏa! – Áng chừng còn định nói thêm điều gì nữa, nhưng rồi nghĩ sao đó, ông lại im lặng và cúi xuống tiếp tục công việc của mình. Ông cụ vốn tính vui chuyện, mỗi lần gặp Phong đều hỏi han đủ thứ. Nào là hỏi thăm sức khỏe bố mẹ anh ở quê, rồi chuyện học hành, công việc. Từ khi đi làm ngoại tỉnh, vì bận công chuyện cho nên Phong cũng ít có dịp đến đây chơi và trò chuyện với ông cụ hơn.

Trời đã nhập nhoạng tối, phía nhà đối diện và hàng xóm quanh đây cũng đã lên đèn. Ánh điện sáng rỡ khoác lên khu phố nhỏ một diện mạo hoàn toàn mới - khác hẳn với hình ảnh đìu hiu của nó ban ngày - vừa lung linh, vừa gợi lên trong tâm tưởng Phong một cảm giác gì đó thật là dịu dàng, ấm cúng.

Ông cụ cất cái bình tưới nước vào chỗ góc sân, rồi đi vào trong nhà để bật điện lên. Ánh đèn neon xanh lè chiếu sáng cả không gian phòng khách. Từ ngoài sân đã có thể nhìn thấy bộ bàn ghế salon nan kiểu cũ được kê ngay gần lối ra vào, cái ti vi nhỏ hiệu sanyo đặt trên nóc tủ phía sau, và cả chiếc đồng hồ quả lắc trên tường đang chậm rãi điểm từng tiếng một…tất cả đều đã trở nên rất đỗi quen thuộc đối với Phong từ lâu.  

- Cháu vào trong nhà đi! Thái nó đang ở trên gác ấy! - Ông cụ giục, rồi nheo nheo mắt nhìn Phong đầy vẻ trìu mến.

- Dạ!

Thái – Bạn Phong – là con thứ hai trong số ba người con của ông cụ. Chị gái đã lấy chồng vài năm trước, sau Thái còn có cô em gái tên Yến Vi nhỏ hơn cậu chừng năm, sáu tuổi gì đó nữa. Phong chào ông cụ rồi đi qua cái phòng khách rộng để lên tầng hai.

Đến chân cầu thang, anh bắt gặp Yến Vi đang đứng là quần áo ở đó. Cô gái đứng lom khom, mái tóc dày và đen mượt xõa xuống một bên bờ vai tròn lẳn. Âm thanh bàn là xèo xèo, sau mỗi chuyển động của cánh tay cô, hơi nước từ đó lại bốc lên mù mịt như hơi sương. Hồi còn là sinh viên đại học sang nhà Thái chơi, lúc ấy Yến Vi còn là một cô bé học lớp bảy gì đó. Gặp anh, cô bé cứ thẹn thùng, lấm lét nhìn rồi lại lẩn nhanh vào trong phòng nói chuyện rì rầm với mẹ. Vậy mà giờ đây Yến Vi đã lớn phổng lên thành một cô gái xinh đẹp rồi. Đã năm năm trôi qua rồi còn gì.

- Anh Phong sang chơi? – Yến Vi bẽn lẽn chào bằng một giọng thanh thanh. Tiết trời se lạnh làm cho má cô hồng thêm, làn môi cũng thắm lại dù không tô son. Cô liếc nhìn Phong như để cố tìm ra những nét đổi thay nơi anh. Với tất cả sự nhạy cảm của một cô gái mới lớn, cô nhận thấy anh vẫn đẹp trai như trước, có điều bây giờ nom phong trần hơn, và từ bên trong con người ấy, lúc nào cũng toát lên một phong thái tự tin, rắn rỏi.

Phong dừng lại, hỏi thăm Yến Vi vài câu xã giao rồi đi thẳng lên tầng trên. Tiếng bước chân của anh dội lên cầu thang gấp gáp, như tâm trạng háo hức của một người đi xa khi trở lại lối quen xưa.

     Thái đang ngồi đọc sách chỗ chiếc bàn làm việc kiểu Nhật mà cậu vẫn ưa thích. Trên bàn có kê một cái kệ con con để đầy ắp những sách, những cuốn sách quý mà hồi xưa Thái đã dành ra rất nhiều thời gian để sưu tầm và tìm mua. Anh vẫn có thói quen vừa đọc sách, vừa ghi chép lại những ý tưởng hay và tâm đắc để cho dễ nhớ. Có vẻ như Thái đang rất nhập tâm, cặp lông mày hơi xếch và xanh rì của anh nhíu lại một cách đầy suy tư, mộng tưởng.

 Thái ngẩng đầu lên, ngớ người ra mất vài giây.

- Cậu về từ lúc nào vậy? – Thái bật dậy, nói như reo. Rồi với vẻ hấp tấp, anh bước nhanh tới và chộp lấy vai bạn mình mà lắc lắc một cách vồn vã.

- Mình về từ lúc nãy. Song đứng dưới sân nói chuyện với ông cụ một lúc! – Phong đáp với giọng ôn tồn, vốn là bản tính của anh xưa nay.

Thái khoác tay bạn, vừa đi vừa nổ lốp bốp như pháo:

- Thế nào? Công việc của cậu ở đó thế nào, có ổn không?...

- Chỉ tàm tạm thôi. Xem chừng cũng không ổn lắm đâu! Dù sao công việc đó cũng đâu phải là ngành học của mình! – Phong lắc đầu, đáp.

- Đấy! Chính vì như thế đấy. Nhiều khi mình cũng định tìm một công ty nào đó để làm như cậu. Nhưng suy nghĩ mãi, lại sợ không được làm đúng với chuyên môn của mình. Vì vậy mà tớ định sắp tới sẽ đi học thêm cái bằng Luật Sư. Dù sao mình cũng ở thành phố, tiện cho việc học mà…- Thái vẫn không ngừng huyên thuyên.

- Để xem cậu đang đọc cái gì nào! – Phong ngồi xuống và cầm cuốn sách trên bàn lên xem. Đó là cuốn “Bàn về tinh thần pháp luật” của Montesquieu.

Phong lật ra qua vài trang, rồi gật gù:

- Ờ! Cuốn này cũng hay đấy!...

Thái tiếp lời, hào hứng:

- Âu Châu vốn là vùng đất của triết học khai sáng và tiến bộ. Đó là cái nôi của tư tưởng dân chủ cũng như bình đẳng xã hội…Phương pháp tư duy lý tính của họ rất cần thiết cho một xã hội còn mang nặng tư tưởng Á Đông lạc hậu như ở nước ta!...

Nói đến đó thì có vẻ như bị cụt hứng, anh dừng lại vài giây, rồi bất giác đấm mạnh tay xuống bàn, lúc lắc mái đầu húi cua, ngán ngẫm:

- Nhưng rồi chỉ đọc thế thôi, chắc cũng chẳng để làm gì đâu. Tình hình này cũng đến nước học xong rồi về lấy vợ cho xong bổn phận. Cậu vẫn nhớ câu chuyện về hai vợ chồng người bện dép chứ?^(*) – Thái bĩu môi và nói bằng một giọng điệu sâu cay.

- Chắc cũng không đến nổi bi quan như vậy đâu! Sự vật luôn vận động theo chiều hướng tiến bộ mà! – Phong để cuốn sách vào chỗ cũ, nói.

- Rồi cậu sẽ thấy! Rút cục thì hình thức cũng sẽ phản ánh đúng bản chất thôi! – Thái gằn giọng. Có vẻ như anh vẫn không mấy tin tưởng vào những điều mà Phong vừa nói cho lắm.

Phong quay người qua, vỗ vỗ lên vai bạn:

- Thôi nào! Phải lạc quan lên chứ! Ông bạn!...

- Chà! Mãi nói chuyện nên quên khuấy đi mất! Để mình pha cà phê nhé! – Thái bật kêu lên, xuýt xoa.

Anh cười hề hề như để chuộc lỗi, rồi lập tức đứng lên đi lấy cà phê để pha. Vài phút sau, mùi cà phê thơm ngậy đã bốc lên đầy quyến rũ, lan tỏa khắp gian phòng.

Phong nhận ra rằng: Cuộc sống nhàn rỗi đã khiến cho Thái trở nên mập mạp hẳn đi. Đôi mắt anh như híp lại, khuôn mặt béo căng và bóng nhẫy, nếu là gặp ngoài đường thì sẽ rất khó để nhận ra. Tuy vậy nom anh cũng già dặn và trưởng thành hơn. Những nếp nhăn hằn sâu ở khoảng giữa hai chân mày, trên trán, cho thấy những thời khắc trăn trở và suy tư mà anh đã từng trãi qua.

Trong lúc đợi cà phê, Thái châm thuốc hút và tiếp tục câu chuyện của mình:

- Thời gian qua tớ ở nhà, đọc nhiều sách và cũng chiêm nghiệm ra được nhiều điều mới mẻ cậu ạ. Khối đứa cử nhân như mình còn thất nghiệp, đủ mọi ngành nghề, mọi lĩnh vực. Chúng nó cũng đều có chung suy nghĩ như vậy cả. Chẳng có mấy ai lạc quan với tình hình!…

Phong ngồi im, mắt chớp chớp, chẳng hiểu là do suy nghĩ hay do khói thuốc lá cay xè nữa. Cà phê vẫn tí tách rơi, chậm rãi nhỏ từng giọt xuống cái cốc thủy tinh trong suốt bên dưới. Cái thú pha cà phê này quả thật không dành cho những người vội vàng và thiếu kiên nhẫn.

Thái bỏ cái phin xuống, rót cà phê ra hai cốc nhỏ bằng sứ có quai cầm.

- Cậu thích đậm nhạt thế nào thì tùy ý cho đường vào! – Anh nói và đẩy cốc cà phê về phía bạn. Rồi cũng tự tay xúc mấy thìa đường ở lọ cho vào cốc của mình.

- Cảm ơn!

- Cậu thấy đấy! – Thái nói tiếp, tay vẫn khuấy chiếc thìa đều đều – Mấy đứa lớp mình như thằng Tuấn, thằng Hùng, thằng Khanh… vẫn đang thất nghiệp hết. Thế nhưng có đứa nào chịu về quê kiếm việc đâu. Chúng nó vẫn đang cố sống cố chết bám trụ ở Hà Nội cả. Đến là chuột chạy cùng sào. Bữa trước tớ gặp thằng Tuấn. Nó mới xin vào làm một chân bảo vệ cho công ty xuất nhập khẩu, suốt ngày ngồi trông xe và hút thuốc lào đến rã cả họng…Cậu thử nghĩ xem! Ai đời, một cử nhân luật mà bây giờ lại phải đi làm bảo vệ. Thế mà hồi còn đi học, hễ mở miệng ra là toàn nói những chuyện vĩ mô về nhà nước và pháp luật cả! Rồi thì lý tưởng này, dự định nọ…Cậu thấy đấy! Bây giờ thì các cu cậu đều đã thấm đòn hết cả rồi! Hết mơ mộng hão huyền rồi!...

Phong nhấp một ngụm cà phê, nhưng vì buồn cười quá mà phì cả ra ngoài.

- Chuyện đó thì có thật! – Phong đưa tay lau chỗ cà phê vừa bị vương lên áo, nói - Mình cũng có nghe nói cậu Trung, bây giờ vào làm cho một công ty vệ sĩ. Hình như được một doanh nhân người Đài Loan thuê làm vệ sĩ riêng cho ông ta thì phải. Trung trước đây là võ sư, lại học luật. Được một vệ sĩ toàn tài như thế hộ vệ thì còn gì bằng!…

Thái cười bò ra, hàm răng trắng lóa mở ra hết cỡ.

- Thôi! Không nói chuyện này nữa! Buồn cười đến chết mất…- Thái vừa cố nhịn cười, vừa xua tay, nói.

Phong châm thuốc hút. Sực nhớ hồi nãy Thái có nói đến chuyện đi học Luật Sư, luôn tiện hỏi:

- Vậy cậu định học xong Luật Sư thì sẽ mở văn phòng ở đâu?

Thái chau mày:

- Ở đây!.. Hoặc nếu cần thì thuê bên Hà Nội cũng được! Vấn đề là cứ học xong cái đã…

Rồi anh tặc lưỡi, nói thêm:

- Làm thì làm vậy, chứ mình cũng chẳng tin tưởng lắm đâu. Chỉ là để có cái danh mà gọi, khỏi uổng phí cái công mình đã học tập bấy lâu mà thôi!…

Nghe bạn nói vậy, Phong cũng cảm thấy buồn buồn. Anh hiểu rằng, không chỉ bạn mình, mà có rất nhiều người, khi va chạm với thực tế cuộc sống, họ đã dần đánh mất đi cái niềm tin và bầu nhiệt huyết thủa ban đầu. Nhưng vốn là người lạc quan, anh vẫn tin tưởng vào những điều tốt đẹp, vào tương lai phía trước.

Hai người bạn lâu ngày gặp lại, họ ôn cố tri tân, mãi cho đến tận khuya mới chịu đi nghỉ. 

- Cậu nhớ đặt báo thức cho mình nhé! – Phong vừa buông màn vừa dặn.

Thái nhổm dậy, với tay cầm cái đồng hồ báo thức trên bàn:

- Mấy giờ?

- 5 giờ!

Thái vặn dây cót, rồi chỉnh kim báo thức đến con số 5. “Ok rồi!” – Cậu ta nói và đặt trả lại cái đồng hồ lên mặt bàn.

o0o

Tiếng chuông báo thức réo rắt đã kéo Phong choàng dậy khỏi giường. Anh ngồi thõng chân, đưa tay lên dụi mắt và hít thở một hơi thật sâu để cố ghìm cơn buồn ngủ vẫn đang không ngừng mời gọi. Nhìn Thái vẫn đang ngủ say như một chú mèo mướp cuộn mình trong chăn ấm, Phong không khỏi ghen tị cho hoàn cảnh vô ưu của anh bạn lúc này. Tự nhiên anh lại ước giá như mình cũng chưa đi làm, để giờ này được đánh một giấc thật thoải mái và đã đời cho đến tận trưa.

Phong vừa co ro mặc quần áo, vừa luôn mồm xuýt xoa vì lạnh. Cài khuy áo khoác và đi giày xong, anh xoa hai bàn tay vào nhau rồi đi đi lại lại trong phòng một lúc cho ấm người. Từ ngày đi làm, anh đã rèn luyện được cho mình thói quen dậy sớm, không còn tự nuông chiều bản thân một cách dễ dãi như hồi còn là sinh viên nữa.

Nhìn đồng hồ thấy đã đến lúc phải lên đường, Phong luồn tay vào trong màn, lay bạn:

- Mình đi làm đây!

Thái giật chắc mình, mở bừng mắt và ngơ ngác nhìn quanh:

- Ờ! ờ!... – Rồi sau khi đã định thần và hiểu ra mọi chuyện, anh giơ tay lên, giọng vẫn còn ngái ngủ - Buổi đầu tuần, cậu đi làm cho kịp giờ… Rảnh rỗi lại ghé chơi!...

 - Tạm biệt cậu! Cứ ngủ tiếp đi, trời hãy còn sớm chán!

Nói rồi Phong đứng thẳng người lên, vươn vai, vặn mình răng rắc mấy cái rồi bước ra, nhẹ nhàng khép cảnh cửa phòng lại.

__________________________________________

(*): Một điển tích cổ của Trung Quốc: Có hai vợ chồng nọ làm nghề bện dép và đan mũ. Họ đang có ý định chuyển đến nước Việt để sinh sống và hành nghề. Một người bạn thấy vậy thì ra sức khuyên can. Hai vợ chồng hỏi tại sao. Người bạn đó đáp: “Nước Việt là một nơi mà người ta đi chân đất và để đầu trần. Vậy mà hai người lại đem cái nghề bện dép và đan mũ đến đó để thực hành thì e không ổn chút nào. Mang cái sở trường của mình đến một nơi không sử dụng sở trường ấy. Thứ hỏi không khốn sao được?”. Hai vợ chồng kia nghe nói vậy thì từ bỏ ý định mà không đi đến nước Việt nữa.