Hôm nay đã là hai ba tháng chạp, ngày Ông Táo về trời. Ông Năm
đang hì hụi chuẩn bị đồ đoàn để cho cậu cả Thanh về quê cúng tổ tiên. Năm nào
cũng vậy, cứ đúng ngày này thì ông lại khăn gói về quê thăm họ hàng chú bác.
Sau khi chu toàn mọi việc đâu đấy, ông mới lại quay về để lo đón tết cùng gia
đình. Năm nay vì sức khoẻ yếu nên ông để cho cậu con trai cả về quê một mình,
cũng là để cho nó quen với chuyện họ hàng mà thay mặt mình sau này vậy. Tuy đã
hai mươi tám tuổi, nhưng cậu cả Thanh vẫn chưa lập gia đình. Ông Năm sốt ruột
lắm, nhờ người mai mối đông tây để cho cậu yên bề gia thất. Dù sao cũng là
người xa quê, ông cần sớm có cháu chắt cho đông vui cửa nhà. Quê ông ở dưới
đồng bằng, cách đây những hơn ba mươi cây số lận. Cả nhà lên khai hoang vùng
đồi núi này đã mười bốn năm trời, nay cũng tạm ổn định mọi bề. Ở đây đồi núi
chập chùng, quê hương khuất bóng non ngàn, nhưng với ông thì quê cha đất tổ bao
giờ cũng là nơi gắn bó thiêng liêng trong tâm thức.
Nghe lời bố, cậu cả Thanh ra ngoài vườn chọn một cành đào đẹp và
khí thế nhất để mang về quê biếu bác trưởng tộc. Vườn nhà rộng, ông Năm còn
trồng thêm mấy cây đào, để tết về hoa nở cho đượm vẻ sắc xuân. Mấy ngày tết ông
không cần phải có cành đào trong nhà, cứ để cho hoa nở trên cây giữa thiên
nhiên mới là cái thú vị của người miền rừng. Người dưới xuôi không được như
vậy, cho nên mới thèm có một cành đào đẹp để mà cắm trong nhà ba ngày tết. Cành
đào lúc này đã được cậu cả mang vào đặt giữa sân. Ông Năm hài lòng lắm, cứ đứng
ngắm mãi cái vẻ gân guốc cổ thụ, lá hoa mơn mởn của nó mà không hề chán mắt.
Tỉa tót cành đào và cột cẩn thận lên chiếc xe máy xong,
ông dặn con:
- Đi đường để ý nhất là cành đào nhé, tránh ổ gà để không làm
rụng hoa!
Rồi ông lại dặn dò về lịch trình thăm nom, chúc tết. Quà gì tặng
ai, nói năng ra làm sao. Quà mang về cũng chỉ là những thức miền núi đơn sơ,
gọi là tấm lòng thành của người con xa xứ.
- Con đã nhớ kỹ rồi! Bố không cần phải dặn nhiều như thế! – Cậu
cả sốt ruột ngắt lời bố. Tâm trạng cậu đang rất háo hức.
Đến khi cậu cả đã ngồi lên xe, ông Năm còn nhắc lại lần
nữa:
- Xong rồi nhớ ra thắp hương ở mộ tổ và ông bà con nhé!
Ông nói những lời đó với tất cả vẻ thành kính và nổi nhớ quê cha
đất tổ da diết, rồi nhìn theo chiếc xe của con cho đến khi khuất hẳn sau rặng
núi mới thôi.
o0o
Hành trình về quê chỉ phải qua mấy cây số đường rừng đất đá, còn
lại thì toàn đường nhựa, cho nên cậu cả Thanh cũng không đến nổi vất vả lắm.
Tuy nhiên, khi về đến quê thì cậu phải đi đò. Chạy dọc bờ sông chừng vài chục
phút cũng có một cây cầu, nhưng vì xa nên người ta thường gọi đò để qua sông
cho tiện. Bến đò này hình thành từ khi nào thì không còn ai nhớ rõ nữa, nhưng
có lẽ cũng đã lâu lắm rồi. Hai bên bờ sông mọc đầy những lau sậy như thủa hồng
hoang, ban đêm thì tiếng ếch nhái kêu vang động cả một vùng. Cũng vì thế
mới có tên là “Bến đò Lau” như người ta vẫn thường hay gọi.
Không hiểu vì sao khi thiết kế cây cầu thì người ta lại làm cách
đây cả chục cây số. Cũng vì sự bất tiện này mà bến đò Lau còn hoạt động đến tận
bây giờ, và vẫn giữ được cái vẻ hoang sơ vốn có. Ngôi nhà của người lái đò cách
bến độ vài trăm mét, ẩn trong một lùm cây um tùm. Từ ngoài ngó vào, người ta
tịnh không nhìn thấy gì ở bên trong đó cả. Chẳng biết là ông lái đò có vợ con
hay không, hay ông chỉ ở một mình? Chỉ khi nào có tiếng khách gọi
“Đò...ơi...ơi!”, thì mới thấy chiếc thuyền của ông từ trong đám lau lách im lìm
bơi ra, hệt như xuất hiện từ thế giới hư vô vậy. Những lúc trời xâm xẩm tối,
nhìn thấy cảnh tượng ấy nơi sông cùng thuỷ tận này, người ta không khỏi có cái
cảm giác rờn rợn ở trong người.
Lúc về đến bến đò Lau thì trời đã gần trưa, cậu cả Thanh vội vã
qua đò vì còn nóng lòng muốn gặp họ hàng thân thích. Trong lúc đẩy xe máy xuống
đò, cậu cẩn thận giữ gìn cho cành đào không bị va quệt. May quá, đi đường bấy
nhiêu cây số mà cành đào vẫn giữ nguyên vẻ đẹp ban đầu, những cánh hoa như mang
lại sắc xuân rực rỡ cho cái bến đò vốn đã cô liêu.
o0o
Xa quê đã lâu, họ hàng gặp nhau tay bắt mặt mừng, nhà nào cũng
sốt sắng giữ cậu cả Thanh ở lại để ăn cơm. Nhưng vì lịch trình thăm nom nhiều
quá, cậu cả đành phải thất lễ từ chối, chỉ dám nhận lời chúc tết và thăm hỏi từ
mọi người. Buổi chiều, sau khi ăn cơm ở nhà bác trưởng tộc xong, cậu cả đi ra
nghĩa địa để thắp hương cho ông bà tổ tiên một lúc. Vì vậy mà đến khi chào từ
biệt mọi người thì cũng đã chiều muộn.
Quay lại bến đò Lau thì trời đã tối mịt. Lúc này cậu cả Thanh
không còn nhớ nhà người lái đò nằm ở hướng nào nữa, chỉ nghe bốn bề tiếng ếch
nhái râm ran. Đang phân vân bất định thì chợt nhìn thấy có một ngọn đèn le lói
cạnh bờ sông. Đoán chắc là nhà người lái đò, cậu cả bèn dắt xe đi men theo lối
đó. Tới nơi, thấy một ngôi nhà kiểu cổ, đèn đuốc sáng tỏ khắp nơi, chung quanh
có nhiều hoa thơm cỏ lạ đẹp lắm.
Cậu cả Thanh ngơ ngẩn, đang định lên tiếng thì thấy có một người
con gái xinh đẹp từ trong nhà bước ra, cất giọng thánh thót:
- Anh từ đâu đến vậy? Hỏi nhà em có việc chi không?
Cô gái trạc tuổi đôi mươi, dáng vẻ yểu điệu giống như tiên nữ
giáng trần vậy. Mới nhìn thoáng qua mà cậu cả đã mê mẩn như người mất hồn. Cúi
chào theo cách lịch sự nhất có thể, cậu trả lời:
- Tôi về thăm quê, bây giờ mọi việc đã xong xuôi nên mới trở lại
nhà. Không ngờ vì bìu ríu quá mà trở nên muộn màng, đi đến đây thì trời vừa
tối. Nếu đây là bến đò thì mong cô cho tôi qua sông để còn về nhà cho kịp!
Cô gái mỉm cười:
- Mời anh cứ ngồi xơi tạm chén nước đã. Đây đúng là bến đò,
nhưng bố em còn có việc ở làng bên chưa về. Anh chịu khó đợi một lúc được
chăng?
Rồi cô nhìn khách, sóng mắt lả lơi, cử chỉ như khêu như gợi.
Cậu cả bấy giờ như tỉnh như mơ:
- Vậy thì tôi... sẽ đợi!...
Rồi anh ngồi xuống chiếc trường kỷ khảm trai nhẵn bóng. Cô gái cũng
nhẹ nhàng ngồi nép vào khách, da thịt mềm mại, cơ thể ngan ngát hương thơm. Ánh
đèn mờ tỏ, chung quanh hoa lá rực rỡ một vùng, hệt như khung cảnh cổ tích thần
tiên vậy. Giữa thời khắc nên thơ đó, cậu cả cất giọng ướm hỏi:
- Cho tôi mạn phép hỏi. Chẳng hay em bao nhiêu xuân xanh? Bố mẹ
đã đặt để chốn nào chưa?
Cô gái hé cặp môi xinh như hoa nở, cúi đầu e lệ:
- Năm nay em vừa tròn mười tám tuổi. Bố mẹ chỉ có mình em, vì
vậy còn quyến luyến mà chưa muốn gả bán cho ai.
Cậu cả Thanh nghe vậy thì mừng rỡ:
- Thật thế ư? Em xinh đẹp như vậy, chắc là còn kén chọn người
tâm đầu ý hợp?...
Cô gái liền nũng nịu nắm lấy tay anh:
- Người tâm đầu ý hợp chính là anh đây. Lâu nay đã nhiều người
dạm hỏi nhưng em không vừa lòng. Chỉ anh mới là người có duyên phận với em mà
thôi!
Cậu cả Thanh cứ tưởng mình đang trong giấc mộng, còn đang chưa
biết nói gì thì người con gái đã tiếp lời:
- Hôm nay chúng ta gặp nhau đây cũng là bởi duyên phận từ kiếp
trước. Nếu anh thực sự có lòng thì nhờ người mai mối, rồi chúng mình sẽ thưa
chuyện với cha mẹ hai bên!...
- Những lời của em là từ tâm nguyện? – Cậu cả hỏi
dồn, như không còn tin vào tai mình nữa.
Cô gái nhìn anh rồi lặng lẽ gật đầu. Bấy giờ lại lấy từ trong
mình ra một chiếc khăn màu hồng, trên đó có thêu chữ “Vương” và nói:
- Em muốn anh hãy nhớ kỹ vật này!
Tuy không hiểu ý, nhưng cậu cả cũng nhìn kỹ mà ghi nhớ
trong lòng. Tay trong tay, hai người cứ thế mà ngồi bên nhau hồi lâu. Cả hai nhìn
nhau đắm đuối, đầu mày cuối mắt, thật là tâm đầu ý hợp. Một lúc như sực tỉnh,
cô buông tay anh và nói:
- Giờ đã khuya lắm rồi. Anh nghỉ lại đây rồi sáng mai hãy về
nhé!
Đã có thề nguyền hẹn ước, anh đâu có ngần ngại mà từ chối lời
mời của vị hôn thê. Vả lại trời đã khuya, có về nhà thì cũng đã muộn, cậu cả
bèn quyết định ở lại bến đò để cùng người đẹp nghỉ ngơi qua đêm.
o0o
Khi cậu cả Thanh thức giấc thì trời đã tờ mờ sáng. Anh dụi mắt
ngồi dậy, mơ màng nhìn ngắm cảnh vật xung quanh. “Kì lạ thật! Nhà cửa đêm qua đâu rồi nhỉ?” – Anh giật nảy mình, thảng thốt. Cố định
thần, anh nhìn kỹ lại lần nữa. Quả thực là không thấy nhà cửa đêm qua đâu cả, chỉ
thấy anh đang nằm trên một ngôi mộ rất lớn ở ngay sát mé sông. Chiếc xe máy thì vẫn ở ngay bên cạnh, hệt như khi anh dựng xuống để bước vào nhà
cô gái đêm qua. Trống ngực đập liên hồi, cậu cả hốt hoảng đứng lên, quan sát kỹ
thì chợt nhận ra bến đò Lau ở cách đây một quãng khá xa. Lòng những bàng hoàng, mắt nhắm mắt mở, anh
vội vàng dắt xe máy để mà đi ngược về phía ấy.
Vẫn như mọi khi, người lái đò bí ẩn lại xuất hiện từ trong lùm
cây xanh um. Gió thổi bờ sông lạnh buốt, tiếng mái chèo khua sóng nước lao xao. Sau khi đưa giúp anh chiếc xe máy xuống đò, ông hỏi:
- Cậu đi đâu mà qua đò sớm vậy?
- Vâng! Tôi đi có việc gấp – Cậu cả Thanh trả lời nhưng tâm trí thì
vẫn còn đang ngẩn ngơ.
Rồi làm như vô tình, anh chỉ tay về phía nấm mộ mà đêm qua mình
đã ngủ ở trên đó, hỏi:
- Ông có biết ngôi mộ đằng kia là của ai không? Tại sao lại nằm
chơ vơ một mình ở nơi bến sông này vậy?
Ông lái đò nghe xong thì thở dài:
- Rõ tội nghiệp! Đó là mộ một cô gái xinh đẹp ở làng bên. Cô ta
năm nay vừa tròn mười tám tuổi, nổi tiếng là người nết na, ngoan hiền. Không
hiểu vì buồn bực chuyện tình duyên thế nào mà mấy tháng trước trầm mình ở khúc
sông này đây. Dân làng thương cảm, mới chôn cô ấy cạnh bờ sông, và còn đắp cho
một ngôi mộ thật lớn nữa.
Bây giờ cậu cả Thanh mới rùng mình mà nhớ lại câu chuyện đêm qua.
Mọi sự thật trùng hợp, thật đúng như lời ông lái đò đã kể. Anh bồi hồi đưa mắt
nhìn khắp lượt khúc sông, chợt thấy lòng trở nên xao xuyến lạ kỳ. Những con
sóng vẫn vỗ vào mạn thuyền ì oạp, hàng lau lách rậm rì đung đưa, ngả nghiêng
theo làn gió thoảng.
o0o
Chừng mấy tháng sau – Bấy giờ khoảng cuối tháng mười âm lịch gì đó –
có đám người đi qua bến đò Lau thì bắt gặp một đứa trẻ sơ sinh quấn tã đang
khóc. Đứa bé được đặt nằm trên nấm mồ vô chủ, trên cổ tay quấn một chiếc khăn
màu hồng có thêu chữ “Vương” thật lớn. Thương tình đứa bé mồ côi, không cha
không mẹ, mọi người bèn bảo nhau mang nó về cho một người đàn bà goá trong làng
để nuôi.
Về phần cậu cả Thanh, từ dạo ở Bến Đò Lau trở về, cậu cứ ngày đêm
thương nhớ bóng hình người con gái đã cùng mình hẹn ước hôm nao. Cũng từ đó, cậu
chỉ ở vậy một mình mà không chịu lấy ai, cho dù cha mẹ có nhờ người mai mối
khắp nơi. Người ta nói rằng, vì cậu có “Duyên âm”, đã có vợ dưới cõi âm cho nên
không thể nào kết duyên cùng với người dương thế được nữa.
