Bãi đất trống ngoài
cánh đồng vốn là nơi mà đám thiếu niên trong làng thường hay tụ tập để
chơi trò đá bóng. Nơi này vắng vẻ, lại cách biệt xóm làng nên lũ trẻ
tha hồ được vui chơi thỏa thích mà chẳng hề sợ bị người lớn rầy la. Trong đám này,
Tân vốn là đứa nghịch ngợm nhất bọn, nhưng lại là một cậu học trò thông minh,
đỉnh ngộ. Vì vậy mà trong các cuộc chơi, cậu luôn là người chủ trò để mà dẫn
dắt đám bạn của mình.
Cách sân bóng của lũ trẻ chừng vài chục mét về
phía tây có một ngôi mộ cổ, xung quanh mọc đầy những cây gai và đám cỏ đuôi
ngựa um tùm. Chẳng ai hiểu gốc tích của ngôi mộ, chỉ biết nó đã nằm ở đây rất
lâu, ít nhất cũng đến vài trăm năm có lẻ. Tường của ngôi mộ nứt kẻ, rễ cây leo
bám cả vào bên trong. Phía trước có mấy hàng chữ nho không còn rõ nghĩa, lại bị
đám rêu che phủ hết cả. Vì cái vẻ hoang vu gai góc đó, mà xưa nay ít có kẻ dám
bén mảng gần, ngay cả lũ trẻ cũng vậy. Nhiều đêm trời tối, từ trong làng nhìn
ra ngôi mộ cổ, người ta vẫn thường thấy có một vầng hào quang chói lòa phát ra
từ đó.
Bữa nọ đám trẻ lại
chơi trò đá bóng ở ngoài bãi hoang. Mặt trời đã đứng bóng, nhưng chúng thì vẫn
mãi mê vui chơi mà chưa chịu rủ nhau về. Chợt một đứa trong bọn, vì đá mạnh quá
mà quả bóng bay vọt ra ngoài sân, rồi lăn lông lốc và mất hút vào trong đám gai
góc của ngôi mộ cổ. Lũ trẻ ngơ ngác nhìn nhau, đứa này đùn đẩy cho đứa kia,
nhưng rốt cục vẫn không có đứa nào dám vào trong đó để nhặt bóng cả. Vì đối với
chúng, khu mộ cổ vốn là một vùng linh thiêng cấm địa xưa nay.
Thấy lũ bạn tỏ
ra lo lắng, Tân liền đứng ra, quả quyết:
- Để tao vào nhặt
cho!...
Nghe Tân nói vậy, lũ
trẻ liền reo hò tung hô cậu hết mình. Bỏ lại đám bạn nhút nhát đang hò hét sau
lưng, Tân lầm lũi men theo lối mòn rồi tiến dần về phía ngôi mộ. Nhưng khi đến
gần thì cậu không thể tìm được đường vào, chỉ thấy những đám cây gai mọc kín
mít che khuất lối đi. Một thoáng do dự, cậu nín thở lấy hết can đảm, rồi dùng
cả hai tay vén những cành gai tua tủa để cố gắng chui vào bên trong. Cả người
Tân lúc này bị những cây gai sắc nhọn móc vào chi chít mà không tài nào nhúc
nhích thêm được nữa. Tân lâm vào thế tiến thoái lưỡng nan, vào thì không được,
muốn quay ra cũng chẳng xong. Đang khi bất lực, chợt cậu thấy mình đột nhiên
lọt thỏm vào bên trong tự lúc nào không hay, giống như có ai đó vô tình mà đẩy
mạnh từ phía sau vậy.
Trước mặt Tân lúc này,
ngôi mộ màu xám hiện ra lừng lững, hình dáng khum khum giống như một chiếc mai
rùa khổng lồ đang nằm im bất động. Trống ngực Tân đập thình thình, nhưng cậu
vẫn cố nén sợ để tập trung tìm kiếm quả bóng đã bị thất lạc. Kỳ lạ thật, rõ
ràng là chúng bạn đều nhìn thấy quả bóng lăn vào đây kia mà? Không lẽ là có ma
dấu đi? Cậu lại dùng tay vạch những bụi cây rậm rạp để mà tìm cho kỹ một lần
nữa. Bất chợt mắt Tân như sáng lên, quả bóng đang nằm lọt thỏm trong một bụi
cây gai ở phía trên ngôi mộ. Vui mừng khôn xiết, Tân nhón tay để nhặt quả bóng
xuống. Bất giác cậu bị một cây gai nhọn đâm vào ngón tay đau nhói. Rồi cậu cứ
thế lịm dần, một thoáng sau thì ngồi tựa lưng vào bức tường của ngôi mộ mà
thiếp đi.
Tân thấy mình đang
đứng trước một ngôi nhà cổ, giống như kiểu nhà quan hồi xưa. Trước thềm có
trồng nhiều Dương Liễu và cây hoa đủ màu sắc sặc sỡ. Tuy toát lên cái vẻ quyền
uy đài các, nhưng khung cảnh thì đổ nát hoang tàn. Những bức tường rêu phong
lừng lững đứng yên cho dây rợ mọc đầy. Cánh cổng cao lớn ngả nghiêng, ngói từ
trên mái rơi xuống đất vỡ vụn thành từng mảnh. “Rõ là gia cảnh nhà quan đang
đến hồi suy vi” – Tân nghĩ thầm. Rồi không nén được tò mò, cậu lần đến gần cánh
cửa, đứng nép mình mà nhìn trộm vào bên trong. Tại thư phòng, có một chủ nhân
đang ngồi với dáng vẻ trang nghiêm. Ông ta ăn mặc theo lối cổ, giống như trong
các vở tuồng mà cậu vẫn thường hay được xem trên sân khấu vậy. Người đó chong
đèn ngồi đọc sách, tay vuốt chòm râu bạc ngẫm nghĩ, nom thư thái an nhàn.
Chợt một đứa hầu
nhỏ trạc tuổi cậu đi vào, chắp tay:
- Bẩm! Người mà Tướng
Công muốn gặp đã đến rồi!
Chủ nhân ngừng xem
sách, cất giọng chậm rãi:
- Mời tiến sĩ vào!
Cậu bé dạ một tiếng
dài rồi nhanh nhảu quay trở ra. Tân thấy thế thì sợ hãi đứng nép vào chỗ cũ. Ra
đến thềm, đứa hầu nhỏ chạy đến nắm lấy tay Tân mà kéo đi như gió cuốn. Lúc đến
cửa, nó dừng lại và nói:
- Cậu vào đi! Quan lớn
đang đợi đấy. Ngài coi trọng những người đèn sách và có trí tuệ như cậu lắm.
Nghe thấy vậy, Tân
cũng bớt sợ hãi mà yên tâm theo vào.
Đứa hầu nhỏ lại chắp
tay:
- Bẩm Tướng Công!...
Tướng Công ngẩng lên,
nhìn Tân từ đầu tới chân rồi hài lòng gật đầu. Đoạn ngài đứng dậy, bước đến chỗ
chiếc kệ, lấy ra một quyển sách cổ, miệng khe khẽ ngâm:
“Thiên Thư tự cổ lưu
truyền mãi
Hậu thế xem qua trí
tuệ khai...”
Xong rồi ông cầm quyển
sách mà trao tận tay Tân. Cậu hồi hộp đón lấy cuốn sách dày cộp, rồi đánh bạo
giở ra xem. Thấy trong đó toàn những hình vẽ loằng ngoằng và các ký hiệu
thiên văn mà trí óc non nớt của cậu chẳng thể nào hiểu nổi.
Tướng Công trìu mến
nói:
- Cậu là người thông
minh hiếu học, xứng đáng để được trao truyền quyển sách này. Nó là kiến thức
tâm huyết một đời của ta. Đây là con đường mà cậu sẽ đi để giúp ích cho đời.
Tân ngạc nhiên, hết
lòng cảm tạ tướng công, rồi dấu cuốn sách vào bên trong tay áo.
Lúc này Tân loáng
thoáng nghe đứa hầu nhỏ gọi quan lớn là “Tướng Công Học Sĩ” gì đó, rồi lại nghe
thấy tiếng lũ bạn đang gọi mình í ới. Sốt ruột vì các bạn đang chờ, cậu vội vái
chào tướng công và xin được lui ra.
Tướng Công quay
lại nói với đứa hầu nhỏ:
- Chính người này sẽ sửa
lại nhà cho chúng ta đây!
Nói rồi khoát tay áo
một cái mà đi vào, cảnh vật cũng tự nhiên biến mất.
Tân giật mình tỉnh
dậy, mới biết là mình vừa mới ngủ thiếp đi một lúc. Nhớ lại giấc mơ, cậu liền
sờ tay vào trong áo thì thấy cuốn sách lúc nãy vẫn còn ở đó. Ngoài sân, lũ bạn
vẫn thi nhau gọi chí choé:
- Tân ơi! mang bóng ra
đây.
- Tân ơi! ngủ quên
trong đó rồi à?
- Đã tìm được bóng
chưa?...
Tân vội vàng nhặt quả
bóng rồi chạy ra chơi tiếp với lũ bạn.
Từ đó, người ta
thấy Tân học hành ngày một tấn tới, đầu óc thông tuệ khác thường. Kết thúc bậc
phổ thông thì cậu thi đậu ngay vào một trường đại học với điểm số rất cao.
Ở trường đại học, Tân
miệt mài học tập ngày đêm, lúc nào anh cũng mơ ước và phấn đấu để mình trở
thành một nhà Thiên Văn Học tài giỏi. Kết thúc khóa học, vì có thành
tích xuất sắc mà anh được nhà trường cử đi nghiên cứu sinh ở nước ngoài. Rồi
sau mấy năm khổ học nơi xứ người, Tân tốt nghiệp tiến sĩ ngành thiên văn học
với kết quả loại ưu. Đồng nghiệp cậu ai cũng vui mừng, vì đã có thêm một nhân
tài trong lĩnh vực nghiên cứu khoa học đầy khó khăn này. Cậu bé Tân ngày nào,
giờ đây đã trở thành một nhà thiên văn học xuất sắc của Việt Nam và thế giới.
Sau khi về nước, Tân
trở lại quê nhà sau bao năm xa cách. Anh nhờ người sửa sang và xây cất lại ngôi
mộ cổ khang trang. Ngài tiến sĩ còn cho đắp lên ngôi mộ dòng chữ “Học Sĩ Tướng
Công” thật là sắc sảo, công phu. Khi việc tu sửa đã xong, anh thân hành mang
quyển sách cổ đến đặt lên trước mộ, rồi thắp hương bái tạ.
Từ đó, lần nào trở về
quê thì tiến sĩ Tân cũng tìm đến ngôi mộ cổ để thắp hương khấn vái. Người ta
nói rằng, sở dĩ Tân trở thành một nhà thiên văn học tài giỏi như vậy, là nhờ
quyển sách cổ mà lúc nào anh cũng khư khư cất giấu bên mình.
