Vốn là con trai đầu của tộc trưởng họ Nguyễn, từ nhỏ Tế đã được mọi người hết mực nâng niu, chiều chuộng. Lớn lên trong môi trường chăm bẵm như thế, cậu bé Tế hiểu rằng mình là người quan trọng, là một “Tiểu Hoàng Đế” chứ chẳng chơi. Khi đã đủ lớn để hiểu những khái niệm về vai vế, thứ bậc thì cậu lại càng nhận rõ cái vị trí bất khả xâm phạm của mình. Trong cái họ Nguyễn này, rõ ràng là cậu không phải ở dưới bất cứ một ai cả, trừ bố cậu - người đang giữ chức trưởng tộc. Người ta gọi Tế là bác, là anh, còn cậu thì chỉ việc đón nhận nó như một lẽ hiển nhiên không thể khác. Rồi để có một cái danh xưng cho thống nhất, cả họ nhất trí gọi cậu là “Ông Trẻ”. Người ngoài cũng nhân đó mà gọi theo, cái tên đó vì thế mà cũng nhanh chóng được phổ biến và lan truyền với một tốc độ chóng mặt. Tế thích cái tên này lắm, nghe hay hay và quan trọng ra phết. Cậu đón nhận sự xun xoe, tâng bốc đó một cách thích thú, và cảm thấy mình thật là oai phong, lẫm liệt.
Mỗi
lần Tế bước ra khỏi nhà, người ta lại cung kính:
-
Chào ông trẻ ạ!
-
Ông trẻ đi chơi?
-
Kính ông trẻ!...
Những
lúc ấy cậu ưỡn ngực mà bước đi trong hãnh diện, cảm nhận cái niềm hạnh
phúc to lớn vô biên do quyền lực mang lại.
Thân
phận đã nhất đẳng như vậy, trang phục và tác phong cũng phải làm sao cho tương
xứng chứ. Bởi vậy mà mặc dù còn trẻ, Tế đã chọn cho mình cách ăn mặc thật già
dặn, trông cứ như ông cụ non. Mới hai mươi sáu tuổi mà lúc nào cậu cũng mặc một
chiếc áo bốn túi màu xám bạc, lúc đi thì hai tay đút lọt thỏm vào trong túi áo,
nom nghiêm trang và bệ vệ. Mùa đông thì cậu độn thêm cái áo len vào bên trong,
cổ quàng khăn kín mít như ông lão tám mươi. Đôi lúc đang nói chuyện, Tế lại giả
vờ cúi xuống che miệng mà ho khành khạch, ra vẻ ta đây quan trọng lắm. Bấy giờ
chỉ còn số ít các cụ già thuộc thế hệ trước là có thói quen ăn trầu, nhưng
người ta lại thấy miệng “Ông Trẻ” lúc nào cũng nhai trầu bỏm bẻm. Mặc dù mặt cứ
đỏ lừ lên vì say trầu, nhưng kệ, quan trọng là tác phong phải thật chững chạc,
oai phong. Khi nói chuyện với người khác, kiểu gì Tế cũng nhắc đến chuyện họ
hàng, vai vế, để nhân đó mà khẳng định cái địa vị chí tôn của mình.
Về
đối ngoại, đáp lại lời chào hỏi của mọi người, bao giờ Tế cũng nở một nụ cười
xã giao, tay thì giơ cao vẫy vẫy theo kiểu lãnh tụ. Khi nào thân mật hơn, hắn
trả lời một câu như công thức định sẵn, coi như đã ghi nhận thịnh tình của đối
phương: “Tôi đã”.
Bữa
nọ, trong lúc Tế đang đi ngoài đường, cũng vì cái kiểu ăn mặc lụng
thụng lạ đời như vậy mà bị chó người ta từ trong nhà xông
ra cắn vào chân, ống quần rách te tua hết cả. Cậu hốt hoảng la lên
oai oái, máu ra nhiều, khiến cho mặt mày tái mét đến tội nghiệp. Cái vẻ oai
phong thường ngày của Ông Trẻ lúc này cũng biến đi đâu mất hết. Vì cái vụ chó
cắn này mà Tế phải ở nhà dưỡng thương mấy tháng trời, trong sự chăm bẵm và lo
lắng của cả họ hàng.
Xưa
nay vẫn có câu: “Biển học vô bờ”, muốn trở thành người có tri thức thì phải
khiêm tốn và không ngừng học hỏi. Người có tư tưởng bảo thủ và trịch thượng như
Ông Trẻ nhà ta, quả thực là không thể tiến xa trên con đường học vấn vậy. Vì
thế mà mới hết bậc phổ thông cơ sở - bấy giờ người ta vẫn gọi là lớp chín - thì
ông trẻ nằng nặc đòi nghỉ học, vì cho rằng nhà trường chẳng còn gì đáng để cho
mình học hỏi thêm nữa. Ban đầu bố mẹ cũng lo lắng, nhưng rồi sau họ cũng bằng
lòng mà cho Tế nghỉ học. Với vai trò là tộc trưởng tương lai, cậu cũng nên có
thời gian để mà lo chuyện gia đình họ mạc. Vả lại, ở cái đất nước này thì những
người học cao đâu có trở thành lãnh đạo được. Như vậy coi như cũng phù hợp với
truyền thống, cho nên chẳng có ai băn khoăn gì về chuyện Tế nghỉ học nữa cả.
Trai
khôn dựng vợ, gái lớn gả chồng, dĩ nhiên chuyện hôn nhân của Ông Trẻ cũng được
cả họ quan tâm. Người ta đã bàn đến việc này từ khi cậu mới ngoài hai mươi
tuổi. Nhưng bây giờ thì đối tượng mới được xác định, đó một cô gái thua cậu dăm
tuổi ở làng bên, hiền ngoan và chăm chỉ. Việc đó xảy ra năm Tế ở cái tuổi “tam
thập nhi lập”.
Sự
kiện Ông Trẻ cưới vợ thực là một ngày hội lớn của cả gia
tộc họ Nguyễn. Trước đó mấy hôm, người ta đã tập trung đông đủ để mà chuẩn
bị mọi thứ rình rang. Tế chẳng phải đụng tay đụng chân vào việc gì cả, hết thảy
đều đã có các “thần dân” lo lắng hết. Cậu chỉ có mỗi cái việc là đi đi lại lại,
ăn nói làm sao cho đĩnh đạc để xứng đáng với bậc quân trưởng mà thôi.
Hôm
rước dâu, ai cũng cúi đầu chúc tụng:
-
Chúc mừng Ông Trẻ!
-
Ông Trẻ hạnh phúc trăm năm!
- Chúc
vợ chồng Ông Trẻ đầu bạc răng long!
Lúc
này Tế nom giống như một người vừa mới đắc cử tổng thống vậy, cái mặt
cứ dương lên đầy tự đắc.
Đáp
lại tấm thịnh tình của mọi người, Tế liên tục khoát tay:
-
Tôi đã! Tôi đã!...
Từ
dạo có vợ, nom Tế càng già tợn. Một phần cũng để chứng tỏ mình là người đàn ông
đã có gia đình và trưởng thành. Bởi vậy mà mới ba mươi tuổi, trông Tế cứ như
ngoài năm mươi. Đi đứng thì khệnh khạng, nói năng lại càng trịch thượng hơn
xưa.
Bữa
nay nhà Ông Trẻ có cuộc tiếp khách đặc biệt, ấy là ông em họ mới từ Châu Âu trở
về. Thủ tục đầu tiên là phải đến chào trưởng tộc, vì đó là một nguyên tắc ngoại
giao không thể nào bỏ qua. Vì quan trọng như vậy, người đó còn dẫn theo cả cô
vợ mới cưới để nhân tiện ra mắt Ông Trẻ nhân thể. Anh này về vai vế thì là chi
dưới, nhưng tuổi tác thì lại hơn Tế đến cả chục tuổi.
Gặp
Tế, người em họ vui mừng bước nhanh tới, giơ tay ra bắt:
-
Hello!...
Cái
gì đây? Lại có chuyện cá mè một lứa như ngoài chợ thế này ư? Nó có biết là đang
nói chuyện với ông trưởng tộc tương lai không? Tế giận đỏ mặt, không chịu bắt
tay mà rằng:
- Tôi
nói cho mà biết nhé! Từ xưa tới nay, chưa thấy ai trong cái họ này dám chào tôi
theo kiểu đó cả. Tôi không chấp nhận cái lối ăn nói cụt lũn như thế đâu nhé! Ấy
là chưa kể về vai vế, anh ở chi dưới tôi. Đi tây mới mấy năm, bây giờ anh chễm
chệ như ông tướng ấy nhỉ? Trong họ người ta vẫn gọi tôi là Ông Trẻ cơ đấy...
Bị
Tế lên lớp cho một thôi một hồi như vậy, người em họ bối rối, mặt đỏ lên vì
ngượng. Nhưng để tỏ vẻ tôn kính bề trên, anh cúi đầu, lễ phép:
-
Ông trẻ vẫn khỏe chứ ạ! Gia đình vẫn bình an?...
Thấy
đối phương đã biết sửa sai, Tế hài lòng, ưỡn ngực:
-
Tôi đã!...
Rồi
chủ và khách cùng yên vị trên bộ ghế salon đắt tiền mà ông trưởng tộc mới
sắm. Ông Trẻ mồm vẫn nhai trầu bỏm bẻm, ngồi bắt chân chữ ngũ mà rằng:
-
Anh làm việc ở nước nào? Ý, Anh hay Pháp?...
Cô
vợ sống ở nước ngoài đã lâu, thấy Tế còn ít tuổi mà đã nhai trầu bỏm bẻm, lại còn nói năng kỳ quặc như thế thì
không nhịn được cười, phải lấy tay che miệng để khỏi
bật ra thành tiếng.
Ông
em họ lúc này đã hiểu tính hắn, liền trả lời khúm núm:
-
Em sống ở Czech.
Tế
làm ra vẻ thạo đời:
-
À! Thì ra Nga Xô.
-
Dạ! Không phải ạ! Nga Xô là tên từ thời còn Liên Xô kia...
Hắn
lại nhướn cặp lông mày lên, thắc mắc:
-
Vậy là Tiệp Khắc?
-
Đó là tên gọi cũ, Bây giờ người ta đổi là Cộng Hoà Szech rồi ạ!
Tế vỗ
đùi đánh đét một cái, rồi bảo:
-
Tôi hiểu rồi, nước này có cái cầu thủ Nê-Vét gì gì nổi tiếng, mà người ta vẫn
gọi là “thiên thần tóc vàng” đó phải không?...
-
Dạ! Pavel Nedved ạ!...
Tế
gật đầu, làm ra vẻ già cả:
-
Phải rồi. Tôi bây giờ cũng già rồi. Cái chuyện thể thao thế giới cũng ít quan
tâm hơn trước. Anh thấy đó, tôi suốt ngày quanh quẩn lo chuyện gia đình, họ
tộc. Còn thời gian đâu mà quan tâm đến chuyện thế giới nữa…
Thấy
ngồi nói chuyện đã lâu, cô vợ đưa mắt cho chồng như để ra hiệu. Anh chồng hiểu ý,
liền mở túi xách lấy ra bọc quà ra để tặng ông trẻ, gọi là chút lòng thành của
người đi xa.
Nhìn
thái độ chân thành và khúm núm của người em họ, Tế vui vẻ:
-
Tôi đón nhận tấm thịnh tình của cô chú!
Hai
vợ chồng khép nép đứng dậy, chào để ra về. Tế liền vẫy tay:
-
Hượm đã!...
Rồi
Ông Trẻ đứng lên mà xốc lại cái áo bốn túi cho ngay ngắn, nói:
- Cô
chú theo tôi đến trước bàn thờ. Tôi sẽ kính cáo lên tổ tiên tấm lòng thành của cô
chú. Cũng nhân tiện mà giới thiệu cô dâu mới về họ nhà ta chứ...
Có
lẽ đây cũng là mong muốn của đôi vợ chồng trẻ, cho nên họ làm
theo vui vẻ lắm.
Tế thắp
nhang lên bàn thờ tổ với một vẻ thành kính, đoạn nghiêm trang chắp tay khấn:
-
Kính lạy ông bà tổ tiên! Hôm nay ngày 26 tháng 2 tây, nhằm ngày bính thân,
tháng đinh mão bên Tàu. Hai cháu là Nguyễn Văn Nhu và vợ mới cưới là Phạm Thiên
Duyên về ra mắt tổ tiên. Kính mong tổ tiên chứng giám và phù hộ cho đôi vợ
chồng trẻ sắp tới lên đường đi Tiệp Khắc...
Đến
đây Ông Trẻ biết mình nhầm, liền hé mắt qua hỏi:
-
Cái nước gì ấy nhỉ?...
-
Cộng hoà Czech! – Nhu thì thầm.
Cô
vợ trẻ lại buồn cười quá mà không dám mở miệng vì sợ thất lễ,
đành phải chắp tay mà đứng im như một pho tượng gỗ vậy.
Ra
chiều đã nhập tâm, Ông Trẻ lại tiếp tục khấn:
-
Kính mong tổ tiên chứng giám và phù hộ cho đôi vợ chồng trẻ sắp tới lên đường
đi Cộng hòa Czech được chân cứng đá mềm, sóng yên biển lặng. Gặp sông bắc cầu,
gặp núi xẻ đường...
